نماینده ارامنه در مجلس در سالروز نژادکشی ارامنه توسط دولت عثمانی :ارامنه درخواستی جز پذیرش واقعه را ندارند
کانون زنان ایرانی-نرگس جودکی،”میراث ما همه چیز است،جز انتقام.جامعه ارامنه در قبال نسل کشی ارمنیان در سالهای ۱۹۱۵ تا ۱۹۲۳ درخواستی جز پذیرش تاریخ و جبران آن ندارد.”
گئورگ وارطان، نماینده ارامنه تهران و شمال کشور در مجلس شورای اسلامی ایران این جملات را با صدایی بلند و متاثر بیان می کند.
تعدادی از نمایندگان مجلس و نویسندگان برای شرکت در نود و دومین سالگرد نژاد کشی ارمنیان در خلیفه گری ارامنه تهران گرد آمده به سخنان نماینده ارامنه در مجلس گوش سپرده اند.
وارطان می گوید: “حتی هراندینک که ناجوانمردانه در ترکیه کشته شد، چیزی جز قبول این واقعیت را طلب نداشت، اما رفتار دولت ترکیه حاکی از پافشاری بر مواضع گذشته است.”
۹۲ سال از نژادکشی ارمنیان توسط دولت عثمانیی می گذرد. در بیانیه هیئت برگزارکننده مراسم سالگرد این فاجعه آمده است: “۴ اردیبهشت( ۲۴ آوریل ) مصادف است با سالروز نژادکشی ارمنی ها توسط دولت ترکیه عثمانی. با وجود سپری شدن ۹۲ سال از آغاز اجرای طرح برنامه ریزی شده قتل عام ارامنه ، دامنه وسیع این جنایت فجیع نزد جهانیان آشکار تر گشته است.
نژاد کشی ارمنیان توشط سردمداران امپراطوری عثمانی طی سال های ۱۹۱۵ تا ۱۹۲۳ اجرا شد و به موجب آن قریب به دو میلیون نفر از ارامنه ساکن ارمنستان غربی به بیابان ها رانده شده و از آن عده یک میلیون و پانصد هزار نفر مرد، زن و کودک قتل عام شده و پانصد هزار تن از جان به در بردگان این کشتار مهیب از خانه و موطن اجدادی خود که هزاران سال در آن زیسته و تمدنی را پی افکنده بودند ریشه کن و به چهار گوشه جهان پراکنده شدند.”
ارامنه معتقدند حکومت ترکیه پس از جنک جهانی اول رهبرانی را کهع در سازماندهی و اجرای نژاد کشی ارمنیان نقش اصلی را داشتند متهم و به مجازات اعدام محکوم کرد. اما احکام مجازات را اجرا نکرد و از آن پس دولت های متوالی ترکیه منکر قتل عام توسط دولت ترک های جوان شده اند.
آنها وقوع نژاد کشی را در سال ۱۹۱۵ واقعیتی انکار ناپذیر می دانند که اجماع جامعه جهانی برای شناسایی رسمی آن در حال شکل گیری است و دولت ترکیه دیر یا زود مجبور به این اعتراف جنایات پیشینیان، اصلاح سیاست انکار، تحریف و حذف آثار جرم که در حال حاضر به آن مشغول است، خواهد بود.
وارطان، نماینده ارامنه در مجلس می گوید: “بی تردید مجازات نکردن عاملان نژادکشی بی رحمانه ارامنه یکی از دلایل تکرار جرم های امروزی است. جرم هایی که مردم بی دفاع فلسطین، لبنان، افغانستان، عراق و سیاهان روآندا بر پوست خود احساس می کنند. کشتار هایی که هنوز جهانیان برای مجازات مسببان آن هیچ جرمی در نظر نگرفته اند.
نژاد کشی یا قتل عام چیست؟
کشتار گروهی یا نژاد کشی به معنی هر یک از اقداماتی است که به قصد نابودب تمام یا بخشی از گروه ملی، قومی، نژادی یا مذهبی انجام شود. کشتن اعضای گروه، وارد آوردن آسیب جدی جسمی یا روحی به اعضای گروه، تحمیل شرایط به اعضای گروه، تحمیل شرایط به گروه برای نابودی فیزیکی تمام یا بخشی از آن، تحمیل مقرراتی به منظور پیشگیری از زاد و ولد در میان گروه و انتقال اجباری کودکان گروه به گروهی دیگر از این اقدامات است.
ارامنه در مراسم سالگرد نژادکشی سال ۱۹۱۵، هراندینک، روزنامه نگار یاد می کنند که بیش از سه ماه از کشته شدنش توسط نوجوان ۱۷ ساله در استانبول نمی گذرد.
هراندینک، سردبیر هفته نامه دو زبانه “آگوس” روز جمعه ۱۹ ژانویه ۲۰۰۷ در مقابل دفتر کارش در استانبول ترور شد. او در جولای سال ۲۰۰۷ به خاطر نوشتن مقاله ای در باب نژاد کشی سال ۱۹۱۵ ارمنیان و اعلام اینکه او یک “ترکیه ای” است و نه ترک، به شش ماه زندان محکوم شد و در سپتامبر گذشته نیز یک دادستان ترک درخواست سه سال زندان را برای او مطرح کرد. چون در گفت و گویی کشتار های سال ۱۹۱۵ را نژادکشی خوانده بود.
به دنبال کشته شدن این روزنامه نگار هزاران معترض در خیابان های استانبول و آنکارا تظاهرات کردند.
رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه در اسفند ماه سال ۸۵ قول داد عاملان این حمله را به سزای عملش برساند، او گفت: ” این گلوله ها به دموکراسی و آزادی بیان در ترکیه شلیک شده است.”
معترضان فریاد می زدند: “همه ما ارمنی هستیم، همه ما هراندینک هستیم.”
۹۲ سال گذشته و دولت ترکیه همواره عنوان می کند که کشته شدن ارامنه در جریان نبردهای مربوط به سقوط امپراطوری عثمانی در اوایل قرن بیستم را نمی توان “نسل کشی” نامید، زیرا تعداد زیادی ترک نیز در آن زمان کشته شدند. ارتش عثمانی را در زمان کوچاندن اجباری ارامنه آتا تورک رهبری می کرد که بعد ها بنیان گذار جمهوری ترکیه شد. اگر چه ماجرای ارامنه پیش از پیدایش ترکیه کنونی رخ داد اما ترکیه اتهام قتل عام به آتا تورک را توهین به کشور خود می داند.
ارامنه نیز هر ساله در هر کشوری، سالگرد ۲۴ آوریل ۱۹۱۵ را گرامی داشته و بر قبول این واقعه از سوی دولت ترکیه تاکید می کنند.
در مراسم ارامنه ایران نیز میهمانان عکس، فیلم، کتاب و سخنرانی های پیرامون این حادثه را مرور می کنند.
هرمیداس باوند، علی دهباشی و قمر آریان هم از سخنرانان بودند. هرمیداس باوند از نقش سرداران ارمنی امپراطوری ساسانی “سورنا” می گوید که کراسوس را شکست داد و سرنوشت مشترک ایران و ارمنستان را پس از اسلام و حمله مغول و نقش آرمن ها در ارتباطات و تجارت خارجی کشور را تعیین کرد.
او سپس از نقل ماجرای کوچ و کشتار ارامنه در باره واکنش مجامع بین المللی می گوید: “سازمان ملل وقت که بر اساس اصل آزادی ملت ها بنا شده بود، هیچ گونه اقدام جدی و عملی در مورد این جنایت انجام نداد و به اظهار نظر شفاهی اکتفا کرد. حتی دولت آمریکا که بنا بود مدیریت را در مورد ارمنستان عهده دار شود به دلایل سیاسی خاص و تحولات قفقاز از این مسئولیت سر باز زد.”
او ادامه می دهد: “در قرارداد ژنو فقط در یک پاراگراف مبهم اشاره و از ترکها خواسته شد در آینده در برخورد با اقلیت ها نگرش انسانی و ضوابط سازمانی در پیش گیرد ولی این قرارداد در نتیجه بسیاری مفاد آن نادیده گرفته شد. درحال حاضر مساله کشتار ارامنه باید در پرتو اصول حقوق بین الملل جدید و به خصوص کنوانسیون منع کشتار جمعی(۱۹۴۸) مطرح شود. امروز باید این رویداد را که بدون هیچ منطقی اتفاق افتاده باز نگری کنند. همانطور که در مورد آنان شاهد بودیم پس از پایان جنگی کشتار یهودی ها پذیرفته شد و دولت آلمان به دولت اسراییل غرامت پرداخت.”
باوند معتقد است: “ما محکوم هستیم در جوار همسایگان زندگی کنیم پس چه بهتر که بر آن شویم زمینه های تلخ تاریخی را بزداییم ودر صلح و صفا زندگی کنیم.”