گفت‌وگو با روحانیت،برگ برنده کمپینی‌ها
آمنه شیرافکن
باید به هرترتیب وارد حوزه های فقه شد. این موضوع برای جنبش زنان ایران این روزها به یک ضرورت انکار نشدنی تبدل شده است.
هر چه بخواهیم تز روشنفکری بدهیم، باز نمی توان منکر این قضیه شد که جنبش زنان برای پیگیری مطالبات خود و ورود به عرصه های از دست داده عمومی لازم دارد تا این بار وارد گفتمانی با طبقه روحانیت شود.
روحانیت ایران سال هاست که نه در موضوع زنان که در تمامی مسایل مربوط به حوزه های اجتماعی _ فرهنگی سکوت اختیار کرده است.
تجربه فعالان حوزه زنان نشان داده است ، دست کم روحانیت دگر اندیش در حوزه فقه در صورتی که مورد پرسش قرار گیرد، می‌تواند پاسخ های دیگری نیز داشته باشد.
بدنه اجتماع ایران به شدت دینی است. پا را که دو قدم فراتر بگذاری از پایتخت موضوع بهتر آشکار می شود. اگرچه در همین کلان شهرنیز و در طبقه‌های اجتماعی مختلف، پیوند عمیق با مذهب به چشم می‌خورد. اما در شهرستان ها این موضوع بیشتر دیده می‌شود.
نگاه به دین می تواند از منظر شرع و الهیات باشد یا اینکه به این پدیده به عنوان پدیده‌ای کاملا اجتماعی نگریست. در اهمیت درگیر شدن با مذهب و آنچه پیرامون آن نقش می بندد ،همین بس که به بررسی دیدگاه عالمان علوم اجتماعی بپردازی.
نظریه‌های دین همچنان تحت تاثیر دیدگاه های مارکس ، وبر و دورکهایم است.
این سه جامعه شناس اگرچه خود چندان علقه های دینی نداشتند اما همگی بر این نکته اتفاق نظر داشتند که دین به عنوان یک پدیدار اجتماعی در شکل گیری سرنوشت جامعه تاثیر فراوانی دارد.
از این منظر که بنگری چه سکولار باشی و چه لاییک و یا حتی اگر دغدغه دین داشته باشی می توانی به پیگیری مذهب و آنچه در بطن آن می گذرد علاقه مند شوی. آنچه می توان از آن به عنوان توجه به دین به مثابه ایک مر اجتماعی تعبیر کرد.
فمنیست ایرانی این روزها باید صورت مسئله‌های بومی زنان ایران را تخشیص داده و در جهت واکاوی آن در بستر اجتماع بکوشد.
پیگیری و به نتیجه رسیدن این کاوش نه صرفا با اجتماع زنان در جمع‌های نخبه گرا، که با طرح مسایل روزانه زنان امکان پذیر خواهد شد.
مشکل الیت‌گرای طبقه روشنفکر ایرانی برای زنانی که داعیه دگر اندیشی دارند نه نگران کننده و آسیب زا که به نوعی فاجعه آمیز است. فمنیسم ایرانی اگر ادبیات مبارزه را از دورن آسیب های جامعه و با ایجاد پیوند با گروه های مختلف زنان به دست نیاورد محکوم به شکست است.
مشکل زن ایرانی را از هر سو که بنگری یکسرش با قوانین تبعیض آمیز پیوند خورده است. قوانین را که بیشتر مطالعه کنی در انتهای هر بند تبعیض، واژه شرع و دین قابل رویت است. همین موضوع هم ضرورت ارتباط گرفتن با روحانیت را بیش از هر دوره تاریخی دیگر مورد تاکید قرار می‌دهد.
اما در حوزه ارتباط با روحانیت به عنوان نمایندگان دینی در اجتماع ایران این روزها سیر مثبتی اتفاق افتاده است. به سایت روحانیون تا حدودی دگر اندیش که وارد شوی صحبت‌های روز پیوند قوی با مسایل زنان دارد. فتوای به موقع آیت الله صانعی در غیر شرعی خواندن ازدواج مجدد مردان بدون اذن همسر اول آخرین حکمی بود که در دفاع شرعی و دینی از حقوق زنان کارساز افتاد.
سیستم قدرت در جامعه ما در حال حاضر به رقم تاکید بر دین مداری نشانه هایی از دین گریزی را نیز به همراه دارد. این دین گریزی به ریشه های تعبیر سران قدرت از دین باز می گردد. موضوعی که این روزها به عنوان یک آسیب جدی مطرح است. فعالان جنبش زنان به راحتی می توانند از این خلا استفاده کنند. اما این خلا دینی صرفا با ابزار دینی قابل ترمیم است. حتی اگر به تعداد انگشت شمار روحانیت متجدد در ایران حضور داشته باشند،باید در جهت ایجاد یک گفتمان دینی متجددانه اقدام کرد.
سیسیتم قدرت با نگاه دگماتیسمی که به دین دارد از ابتدای آغاز به کار دولت نهم تا کنون بخش عمده ای از مخاطبان دینی خود را از دست داده است. بر همین اساس لزوم استفاده استراتژیک از این فرصت پیش آمده برای فعالان حوزه زنان پیشنهاد می‌شود. طبقه روحانیت متجدد باید به گفتمان دینی تازه ای دست یاید. گفتمانی که مشروعیت خود را این بار نه از قدرت و حکومت که از توده بگیرد. آمچه همواره در تاریخ ایران و تا پیش از ورود روحانیت درعرصه سیاسی سرلوحه کار این طبقه بود.
اجرای طرح امنیت اجتماعی ، لوایحی که یکی پس ازدیگری در قوای سه گانه علیه حقوق زنان طرح می شود ، همه فرصت های خوبی است تا تاریخ پیش روی را تاریخی عقل محورانه ترسیم کنیم.
فعالان زن این روزها باید به ایجاد ارتباطی تنگاتنگ و طرح مسایل تازه در حوزه زنان بپردازند و پاسخش را از مراجع بخواهند.
شاید این پاسخ ها نخست چندان امیدوار کننده نباشد اما تداوم آن بدون شک موجی از پرسش‌ها و صورت مسئله‌ها را در جامعه روحانیت به وجود خواهدآورد.
سخنرانی رهبر ایران به مناسبت روز زن نوید این پیروزی بود . برای نخستین بار مسئله حقوق زنان حالا به هر شکل از تریبون های رسمی نظام مورد بررسی قرار گرفت و در گام نخست ارث مسئله ای قابل بررسی تشخیص داده شد.
