آیت‌الله صانعی: وضع مالیات به‌خاطر جلوگیری از قرار دادن مهریه زیاد، غیرجایز است
آیت‌الله العظمی یوسف صانعی، وضع مالیات به‌خاطر جلوگیری از قرار دادن مهریه زیاد را غیرجایز و حرمت وضع مالیات بر مهریه را (احیانا) به خاطر بودجه، ثابت و محرز دانست.
به گزارش ایسنا، آیت‌الله العظمی یوسف صانعی در پاسخ به استفتائی مبنی بر اینکه آیا وضع مالیات بر مهریه و صداق زنان به نظر حضرت عالی جایز است یا غیر جایز؟ آورده است: «به نظر اینجانب – با توجه به وجوه کثیره‌ای مانند آیاتی از قرآن و سنت و روایات معصومین (صلوات‌الله علیهم اجمعین) و سیره عملیه که صاحب جواهر (قدس سره الشریف) در کتاب النکاح از کتاب گران سنگ جواهرش به آنها برای عدم حد در کثرت و زیادی مهر، استدلال فرموده و اینکه حدش در قلت و کثرت حسب روایات عدیده، تنها و تنها رضایت زوجین است که تقریبا عناوین آن وجوه به دوازده وجه باز می‌گردد (وگرنه محتوا و تفصیل آنها حدودا بیش از بیست آیه و روایت و درایت و تاریخ می‌باشد)- اگر وضع مالیات به خاطر جلوگیری از قرار دادن مهریه زیاد و به نحو سلب اختیاری که شرع مقدس برای زوجین مقرر فرموده، باشد، غیر جایز است؛ چرا که خلاف قرآن و سنت و وجوه کثیره معتبره و خلاف مشهور بین فقهاست بلکه بر آن ادعای اجماع هم شده، «و لاطاعه لمخلوق فی معصیه الخالق».
و معلوم است که جعل مالیات بر آن به این قصد و جهت، مخالفتی روشن با اختیار الهی و اسلامی زوجین دارد و برای روشن‌تر شدن عدم جواز و حرمت با چنین قصدی می‌توان به نظر فقهی حرمت بیع و فروش انگور و عنب به قصد آنکه مشتری از آن شراب و خمر بسازد توجه و عنایت نمود که مناط حرمت در آنجا در مورد این بحث هم ظاهرا وجود دارد و جالب توجه آنکه بنابر آنچه که در تاریخ آمده و صاحب جواهر(قدس سره الشریف) هم به آن عنایت نموده و متعرض آن گردیده، بعضی از افراد مقتدر و صاحب نفوذ در اسلام وقتی که تصمیم گرفتند جلوی زیادی در مهر را بگیرند و دستور عدم زیاده و مغالات و بالا رفتن در آن را بدهند، زنی از زنان مسلمان با استناد به آیه ٢٠ سوره نساء(١) که می‌فرماید: مردی که می‌خواهد زنش را طلاق بدهد و زن دیگری بگیرد حق پس گرفتن چیزی از مهر آنها – که فوق‌العاده زیاد و کثیر است و از آن تعبیر به قنطار شده – را ندارد، پاسخ او را داد و او هم قبول کرد و در مقابل استدلال آن زن به قرآن تسلیم شد و از تصمیم خود منصرف گردید.
اما اگر وضع مالیات خدای ناخواسته برای بودجه مملکت و تأمین هزینه و اداره آن باشد که باید سخت متأثر و متأسف شد و اجازه ندهیم که اقتصاد اسلامی و حکومت جمهوری اسلامی کارش از نظر بودجه با همه منابع و معادن سرشارش و با قیمت بالا و فوق‌العاده نفت و داشتن انسان‌های متفکر و نیروهای انسانی مخلص در همه ابعاد و علوم و فنون، به جایی برسد که نیاز به گرفتن مالیات جزئی و ناچیز از مهر و کابین زنان داشته باشد، و عزت مسلمانان و اسلام و جمهوری اسلامی مورد سرزنش و مذمت و تحقیر قرار بگیرد. «وَللهِِ الْعِزَّهُ وَلِرَسُولِهِ وَلِلْمُؤْمِنِینَ» و قطعاً وضع مالیات بر مهریه به خاطر بودجه نبوده و نیست و نخواهد بود که حرمتش به خاطر تضییع آبروی جمهوری اسلامی و جهات ذکر شده، به نظر اینجانب ثابت و محرز است؛ این بود مختصری از بحث فقهی و شرعی مورد سوال، و اما بیان بحث‌های حقوقی جعل مالیات بر مهریه و غیر آن از مباحث اجتماعی و اقتصادی و سیاسی و تأثیرات اجتماعی آن وظیفه ملی و اسلامی علماء و دانشمندان و محققین در اینگونه علوم و فنون است. امید آنکه اندیشمندان از مردان و زنان در حد توان، آن مباحث را بیان داشته و دین خود را به جمهوری اسلامی و اسلامی که دین عقل و عدل و سهل و سمحه است اداء نمایند.»
مشهد المقدس- یوسف صانعی
اول شعبان المعظم١۴٢٩