غم فقدان، در انتظار مادران حامل
دکتر مهرداد کاظم زاده عطوفی
دبیر انجمن روانشناسان بالینی
درخصوص مادران حامل و نگاه جامعه به این افراد تاکنون در کشورمان مطالعه ای انجام نشده است. موضوع مادران حامل موضوعی نو در جامعه است و شهروندان اطلاعات چندانی نسبت به این موضوع ندارند تا زمانی که فقدان اطلاعات در جامعه وجود داشته باشد، نگرش جامعه نیز با توجه به سوءگیری های اولیه نسبت به موضوع منفی است چراکه مردم از دیدگاه های مذهبی و احکام شرعی مرتبط با این موضوع آگاهی ندارند.
اما برای این که جامعه به رشد برسد و بستر پذیرش این موضوع در جامعه فراهم شود نیازمند افزایش دانش و آگاهی از طریق مجامع علمیو مذهبی هستیم تا مردم نسبت به اصل موضوع آگاه شوند. با وجود این که مادران حامل میدانند جنینی که در رحم خود پرورش میدهند متعلق به آنها نیست اما در طول و بعد از زایمان دچار اضطراب شدید میشوند چراکه باید خود را برای فرآیند از دست دادن فرزندی که متعلق به خودشان نیسست، آماده کنند.
این مادران بعد از زایمان نیز دچار «غم فقدان» میشوند اما اگر زمینه سازگاری با آن را داشته باشند با این موضوع کنار میآیند ولی اگر نتوانند این موضوع را مدیریت کنند اضطراب آنها منجر به افسردگی میشود. بعضی از مادران نیز دچار احساسات متناقض میشوند و ممکن است یا از جنین در حد افراط مراقبت کنند یا اینکه سهل انگار شوند و به این دلیل که در آینده ای نزدیک جنین از او گرفته میشود، بر جنین خشم بگیرند.
غم فقدان، در انتظار مادران حامل
مادران حامل نیز مانند دیگر انسان های طبیعی دوره های غم از دست دادن و افسردگی را تجربه میکنند. طبیعتا بعد از ۹ ماه حمل جنین بدون این که بتوانند فرزند را در کنار خود داشته باشند احساس دوگانه پیدا میکنند چرا که با یک ماهیت انسانی در ارتباط هستند که تعلق به آنها ندارد. نوزادانی که از مادران حامل متولد میشوند با کودکانی که بهعنوان فرزند خوانده در جامعه شناخته میشوند فرق میکنند ولی این کودکان نیز اگر متوجه شوند که در رحم مادر حامل پرورش یافته اند، دچار دوگانگی خواهند شد. این موضوع میتواند در فرآیند رشد به مرور به این بچه ها منتقل شود تا بتوانند با آن کنار بیایند.
خصلت مادران حامل به جنین منتقل نمیشود
اگر چه نوزادانی که در رحم مادر حامل پرورش پیدا میکنند خصلت های ژنتیکی را از والدین خود به ارث میبرند اما بهطور طبیعی وقتی با ماهیت انسانی روبهرو هستیم وجود تاثیرات غیرقابل انکار میشود . به عنوان مثال اگر مادر حامل مضطرب باشد این اضطراب و تبعات ناشی از آن نیز به جنین منتقل میشود اما هیچ مطالعه پویایی از محیط ها و تاثیرات آنها بر جنین در دنیا وجود ندارد ولی به طور طبیعی ادراک احساسی هیجانی مادر حامل روی جنین اثر میگذارد ولی این تاثیر پایدار نیست و زمانی که محیط بعدی که فرزنددر آن پرورش پیدا میکند عاری از مشکلات باشد، مشکلات ناشی از هیجانات مادر در دوران جنین نیز یا بر طرف میشود یا کمتر میشود.
تهران امروز

