مهمترین نیازهای زنان استان تهران در گفت و گو با رضوان نیری

شهرستان های استان تهران تقریباً وضعیت مشابهی دارند. فقط همان شهر تهران است که تفاوت های معناداری با دیگر شهرستانها نشان می دهد.البته در برخی از شهرستانها دیدگاههای سنتی و مرد سالارانه بیشتر است. یعنی این نگاه که زنان را فقط در نقش های سنتی شان تعریف می کند و نقش اجتماعی زن را نمی پذیرد. به ویژه در شهرستان پاکدشت این نگرش بسیار پررنگ است که خوشبختانه با کارگاه های آموزشی که برگزار شد این نگاه تا حدی تغییر کرد…

کانون زنان ایرانی

ترانه بنی‌یعقوب

[email protected]

رضوان نیری مشاور استاندار تهران در امور زنان در حالی از پست خود بر کنار شده است که هنوز جانشینی برایش تعیین نشده و به قول خودش استانداری تهران هم اکنون متولی امور زنان ندارد.

به این بهانه با نیری درباره عملکردش در استانداری تهران، مشکلات زنان استان تهران و مهم ترین نیازهای آنان گفتگویی انجام داده ایم.

در یک جمله بگویید مهم ترین اقدامتان در استانداری تهران و برای زنان تهرانی چه بوده است؟

نگاه برنامه ای به حوزه زنان .

نگاه برنامه ای به حوزه زنان یعنی چه؟

وضعیت موجود زنان و نقطه مطلوبمان را شناسایی کرده و بر اساس شاخص های توسعه انسانی بر حسب جنسیت و برنامه بیست ساله توسعه و گروه های مختلف زنان ( شاغل، خانه دار، روستایی، دختران جوان و آسیب دیده) در همه حوزه ها برنامه ریزی کردیم.

این برنامه ریزی تا چه میزان بر اساس نیازهای زنان استان تهران بود؟

کاملاً بر اساس نیاز زنان بود مثلاً ما مشخص کردیم زنان فیروز کوه نیازهایشان چیست و از خودشان نیز خواستیم که نیازها و معضلاتشان را بر اساس شاخص ها مشخص کنند. بعد از آن نیز مقرر کردیم اگر بخواهیم از نقطه A به نقطه B برسیم باید چگونه حرکت کنیم تا معضلات مختلف زنان را حل کنیم مثلاً زنان فیروزکوه یکی از مهم ترین مشکلاتشان مساله بیکاری است و ما بر بحث اشتغال این زنان متمرکز شدیم.

•با توجه به تمرکز شما بر شهرستانهای استان تهران می خواهم بدانم کدام یک از این شهرستانها به لحاظ شاخص های توسعه انسانی بر مبنای جنسیت در وضعیت نا مطلوب تری قرار دارند؟

شهرستان های استان تهران تقریباً وضعیت مشابهی دارند. فقط همان شهر تهران است که تفاوت های معناداری با دیگر شهرستانها نشان می دهد. اما در برخی از شهرستانها دیدگاههای سنتی و مرد سالارانه بیشتر است. یعنی این نگاه که زنان را فقط در نقش های سنتی شان تعریف می کند و نقش اجتماعی زن را نمی پذیرد. به ویژه در شهرستان پاکدشت این نگرش بسیار پررنگ است که خوشبختانه با کارگاه های آموزشی که برگزار شد این نگاه تا حدی تغییر کرد. شهرستان ورامین هم همین طور است و نوع نگاه و انتظاراتشان از زنان متفاوت است. نظرآباد و ساوجبلاغ بهتر از دیگر شهرستانها هستند. اما در مجموع تفاوت معناداری در شهرستان های استان تهران به جز شهر تهران دیده نمی شود.

•شما در صحبت هایتان به نکته مهمی در بر شمردن مشکلات زنان شهرستانهای استان تهران اشاره کردید”نگاه مرد سالارانه” و قائل شدن نقش های تک بعدی برای زنان، می دانید که یکی از مهم ترین مشکلات زنان ایرانی همین نکته است که با قانون هم نمی توان برای رفع آن اقدام کرد شما برای حل این مشکل زنان یعنی نگاه مرد سالارانه حاکم بر جامعه در استانداری تهران چه کرده اید؟

ما سعی کردیم ارتباطمان را با مدیران مرد و مردان جامعه افزایش دهیم. به این معنا که با آنها صحبت می کردیم. به ویژه در جلسات برنامه ریزی که این مدیران هم حضور داشتند نقش زنان را توضیح می دادیم و از خودشان تفاوت های نقش زنان و مردان را می پرسیدیم. مهم ترین سئوالمان هم برای رسیدن به نقاط اشتراک روشن کردن تفاوت مفهوم جنس و جنسیت بود.

مساله ای که درک نادرستش باعث بسیاری از اختلافات می شود. وقتی این کار را به شیوه کارگاهی انجام می دادیم در پایان این نتیجه به دست می امد که تفاوتی بین زنان و مردان نیست. تفاوت ها را ما هستیم که ایجاد می کنیم.

•در روشن کردن این مفاهیم با چه مشکلاتی روبرو بودید؟

آنها معمولاً هر چه صفت خوب بود به مردان و هر چه صفت بد بود به زنان نسبت می دادند. مثلاً برای مردان از واژه ” غیرت” نام می برند و برای زنان از واژه” حسادت” یاد می کردند. اما با مثال برایشان ثابت می کردیم که اینها تعریفهای اجتماعی مبتنی بر عرف و سنت اند.

چرا شما سعی داشتید این نگاه را در رده های مدیریتی به ویژه مدیریت های کلان شهری تغییر دهید؟

این مدیران اغلب برنامه ریزان موثری بودند. مثلاً در جایگاهی مثل آموزش و پرورش حرف معلم برای دانش آموزان حکم ازلی و ابدی است، حال فکر کنید اگر ذهنیت و نگاه این افراد تغییر کند کم کم این نگاه به صورت موج به رده های پایین هم انتقال می یابد. ما ابتدا از ذهنیت مدیران شروع کردیم تا کم کم و از طریق آنها به سازمان هایشان وارد شویم. البته فرصت مدیریتی من کافی نبود تا این برنامه را برای کارکنان هم اجرا کنیم در حالی که این اواخر بسیاری از مدیران سازمان ها پذیرفته بودند که یک حلقه مفقوده وجود دارد و زنان در بسیاری از برنامه ریزی ها جایی ندارند.

•مهم ترین نتایجی که از این کارگاه های برنامه ریزی و بحث با مدیران گرفتید چه بود؟

مهم ترین نتیجه این که صبحها بر سر موضوع زنان بحث و چالش داشتیم و بعد از ظهر همان روز هم رایی و هم نظری و همراهی.

بسیاری از این مدیران عنوان می کردند که ما برای اولین بار است که یک نگاه منطقی و علمی به مسائل زنان داشته ایم.

•چه اقداماتی در دوره مدیریت تان برای زنان باید انجام می شد اما نشد؟

ما کارهایمان را شروع کردیم. البته چون قبل از من این حوزه متولی نداشت قدری کارها سخت بود.

یعنی شما نخستین فردی بودید که این پست را در استانداری تهران پذیرفتید؟

نه، دو سال این پست بدون متولی مانده بود و همین فاصله کافی بود که مسائل زنان در استانداری تهران انسجام لازم را نداشته باشد. مهم ترین کار من در این حوزه هویت بخشی به مسائل زنان بود.

آن چه که باید انجام می شد اما نشد چه بود؟

ارتباط بیشتر با تشکل های غیر دولتی که ما خیلی در این باره موفق نبوده ایم.

•چرا؟

در تهران به دلیل حضور دستگاه های ملی و وزارتخانه ها فعالیت های تشکل های غیر دولتی کمتر به چشم می آید ما با تشکل ها ارتباط داشتیم اما ارتباطمان محدود بود. در ارتباط با تشکل های شهرستانها ما به مراتب موفق تر بودیم. اما با تشکل های غیر دولتی استان تهران ارتباطمان کمتر بود.

•مهم ترین نیاز زنان استان تهران چیست؟

تغییر نگاه و باورهای مردان و شناسایی توانایی های زنان به آنان.

•شما چقدر در تغییر این نگاه موفق بوده اید؟

نمی توانم عدد و رقم برای موفقیتمان بدهم. اما بسیاری از برنامه های دستگاه های دولتی با تلاش ما تغییر کرد. سال اول تمام برنامه ها برای زنان حول محور اوقات فراغت و برگزاری مراسم ها بود اما در سال دوم برنامه ها حول محور توانمند سازی زنان و توسعه فعالیت های آنان تنظیم شده بود .

فکر می کنید بعد از این چه برنامه ای در حوزه زنان استانداری تهران باید با جدیت دنبال شود؟

به نظر من چهار محور تغییر نگرش و باور عمومی نسبت به توانایی های زنان، اشتغال، تحکیم بنیان خانواده و توانمند سازی زنان، این چهار محور با کار کارشناسی دقیق تعیین شده و ادامه اش بسیار مهم است.

• فکر می کنید نفر بعدی که در سمت شما قرار خواهد گرفت تا چه حد این برنامه ها را با جدیت دنبال خواهد کرد؟

مبنای ما برای تعیین این حوزه ها شاخص های۲۱ گانه توسعه انسانی بر حسب جنسیت، آمار ، ارقام و قانون بوده است. بنابراین دوست عزیزی که بعداً می آیند اگر هدفشان ارتقای شاخص ها باشد چاره ای جز ادامه این راه ندارد. مگر اینکه نوع نگاه شان متفاوت باشد.

به نظر شما امکان عقب گرد در حرکت زنان وجود دارد؟

اصلاً. مثل این است که بگویید امکان دارد آبشاری آبش به عقب برگردد. البته ممکن است حرکت کند شود اما امکان عقب گرد نخواهد داشت.

حرکت زنان مثل نور و آب و به روشنی ، زلالی و زیبایی آن دو است و عقب گرد ندارد. اندیشه و توانایی هرگز زندانی نخواهد شد.

•الان استانداری تهران در امور زنان متولی ندارد و بعد از بر کناری شما هنوز کسی برای این پست انتخاب نشده این مساله را چگونه ارزیابی می کنید؟

با یک مثال پاسختان را می دهم فرض کنید من در جایی مسئولم دو کارشناس هم دارم. هر دو کارشناس ماموریتشان در پستشان تمام می شود. من از یکی از این دو می خواهم به پستش باز گردد و از دیگری نه. قطعا با رفتن کسی موافقت می کنم که حوزه ی کاری اش چندان اهمیتی برایم ندارد.

هیچ وقت به عنوان یک زن مورد تبعیض واقع شده اید؟

تا دلتان بخواهد در هر موردی که فکر کنی از مسائل مالی ،پاداش و امتیاز گرفته تا مسائل معنوی بارها مورد تبعیض واقع شده ام.

مهم ترین مشکل من همواره این است که همیشه در مسئولیت هایم تلاش کرده ام تا ابتدا خودم و توانایی هایم را به عنوان یک زن ثابت کنم. در استانداری تهران هم یک سال تمام توانم را صرف اثبات این امر کردم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.