تصویب لایحه خانواده به عمر مجلس هفتم نمی رسد

آمنه شیرافکن

کانون زنان ایرانی:” فضای کنونی حاکم بر مجلس مخالف بندهایی از لایحه حمایت از خانواده است. بعید می دانم که تصویب این لایحه به عمر مجلس هفتم برسد. ”

محمد حسین فرهنگی ، نماینده تبریز و نایب رییس کمیسیون حقوقی مجلس این مطلب را در دیدار با جمعی از فعالان کمپین یک میلیون امضا می گوید .

لایحه حمایت از خانواده چندی پیش از سوی شورای نگهبان به مجلس ارایه شد . برخی بندهای این لایحه از جمله ازدواج مجدد مرد بدون اجازه همسر اول و همچنین مالیات بر مهریه مخالفت افکار عمومی را به دنبال داشت. در همین زمینه گروه های اصولگرا و اصلاح طلب نشست هایی در نقد مواد مندرج در این لایحه ترتیب دادند و فعالان حقوق زنان نیز برنامه هایی در جهت بررسی هرچه بیشتر این لایحه برگزار کردند.

فرهنگی، نایب رییس کمیسیون حقوقی مجلس است و در میان اتاق‌های شلوغ مجلس از جمله افرادی است که می تواند این روزها پاسخگوی سوالات‌مان باشد.

گفت وگو با فرهنگی به اتفاق جمعی از فعالان کمپین یک میلیون امضا دیروز در اتاقی کوچک در طبقه ششم مجلس انجام شد.

از چشم انداز اتاق او برج میلاد و مصلای تهران به چشم می‌خورد.اعضای کمیته روابط عمومی کمپین در آغاز گفت وگو شان با فرهنگی از اهداف و برنامه های این حرکت اجتماعی سخن گفتند و اینکه قصد دارند تا در چارچوب نظام در جهت تغییر برخی قوانین در حوزه زنان اقدام کنند:”ما می‌خواهیم یک میلیون امضا جمع آوری کنیم و بعد از جمع آوری امضاها خواست زنان را که در قالب یک دفترچه نوشته‌ایم به مجلس بیاوریم و با نمایندگان وارد گفت وگو شویم. اما این روزها هر چه می‌گذرد شاهد هستیم که برخورد های امنیتی با اعضای کمپین بیشتر می شود. صلاح دانستیم که زودتر برای گفت وگو با نمایندگان اقدام کنیم و همین شد که امروز اینجا هستیم.

فرهنگی در حالی که به آرامی گاهی گوشی همراه‌ش و گاهی ساعت مچی‌اش را نگاه می کند در پاسخ می گوید:«برای آنکه قوانین در حوزه زنان تغییر کند پیشنهاد می کنم که از مجراهای اصلی و تاثیرگذارتر وارد شوید و نخست با فقها که در این زمینه رای شان تاثیرگذار اصلی است ،گفت وگو کنید چراکه نظام ما جمهوری اسلامی است . همچنین باید راهکارهای تازه در جهت پیشبرد برنامه هایتان استفاده کنید.برای نمونه می توانید با همسران فقها وارد گفت و گو شوید یا اینکه از دیگر کانال‌های دینی وارد شوید.”

وقتی برخی اعضا به سخنان اخیر آیت الله موسوی بجنوردی ، آیت الله صانعی و هاشمی رفسنجانی در حوزه حقوق زنان اشاره می کنند و اینکه این روحانیون آرا تازه‌ای در این زمینه مطرح کردند، او در پاسخ می گوید:«این روحانیون که شما اسم بردید همه مربوط به یک طیف فکری و سیاسی اند. اما اگر بخواهید تغییر و تحولی صورت گیرد رای تمامی روحانیت از جناح های فکری مختلف تاثیرگذار است، نه صرفا برخی از روحانیون.دیگر آنکه خیلی از جناح‌های سیاسی واقعا آرمان‌شان موضوع حقوق زنان نیست و از آن به عنوان یک ابزار سیاسی استفاده می کنند. اگرنه چرا در مجلس ششم اقدام قاطعی در زمینه تغییر قوانین مدنی مربوط به زنان صورت نگرفت. ”

همین پریروز محمد تقی محصل همدانی ریس کمیسون قضایی و حقوقی مجلس به ایسنا گفت که لایحه حمایت از خانواده دو هفته دیگر به صحن علنی شورا فرستاده می شود.

فرهنگی در پاسخ به این گونه اخبار است که می گوید:« اگر لایحه به مرحله شور اول برسد باید در همان مرحله نیمی از مواد مندرج در آن بررسی شود. با در نظر گرفتن همین گزینه و با توجه به تراکم لوایح بعید می دانم که طرح آن به عمر مجلس هفتم برسد ، حتی اگر کمییسیون حقوقی آن را نهایی کند. اما در هرصورت اگر فرصت باشد لایحه وارد شور دوم می شود.البته سیر رسیدگی و بررسی لایحه حمایت از خانواده در حال حاضر عادی است و چون فوریتی در کار نیست نمی تواند که یک باره ره صد ساله را طی کند.»

چطور می شود که فوریتی در تصویب و ارایه لایحه حمایت از خانواده رخ دهد؟

به هر حال افرادی در مجلس هستند که به دنبال مطرح کردن لایحه با فوریت اند که اگر فوریت تصویب شود، کار سرعت بیشتری می گیرد.

می شود کمی درباره این روال توضیح دهید؟

لایحه حمایت از خانواده هنوز در کمیسیون حقوقی درنوبت رسیدگی به شور اول است و دو، سه ماه دیگر شور اول آن تمام نمی شود. بنابراین این هیات رییسه هم نمی تواند لایحه ای را که یک شور آن به تصویب نرسیده با قید فوریت طرح کند. اگر لایحه این مرحله را طی کند و از شور اول هم بگذرد، تازه در نوبت طرح در صحن علنی مجلس قرار خواهد گرفت که آن هم شش تا هفت ماه طول می کشد. اما دور دوم بررسی لایحه بیش از یک سال طول می کشد، چرا که باید جزئیات مفاد لایحه به دقت ارزیابی شود.

پس چرا این همه اخبار ضد و نقیض مطرح می شود و گاه و بی گاه خبر می رسد که لایحه به صحن علنی مجلس می آید؟

فضای کنونی حاکم بر مجلس مخالف بندهایی از لایحه است که به طور مشخص مواد ۲۳ و ۲۵ را نام می برم که یکی به اجازه ازدواج مجدد مردان بدون اذن همسر اول باز می گردد و دیگری هم رباره گرفتن مالیات از مهریه است. بنابراین امکان تصویب این دو ماده از لایحه بسیار ضعیف است.

دیگر مواد و بند ها چطور؟

ببینید خانم! تصویب یک لایحه همان طور که قبلا هم عرض کردم سیری طولانی دارد و احتمال آن می رود که در داخل کمیسیون بند ها و موادی از لایحه حذف شود.

یعنی حتی پیش از آن که لایحه به صحن علنی مجلس وارد شود؟

بله؛ شاید در کمیسیون حقوقی عده ای با برخی مواد مخالف باشند و در همان کمیسیون برخی مواد را حذف کنند. البته شاید کیفیت ماجرا مخالف آن چه باشد که شما امروز دغدغه اش را دارید. امکان دارد برخی بندها بدتر و برخی بهتر شود. خروجی کمیسیون اصلا مشخص و قابل پیش بینی نیست. این به رای من نوعی بستگی ندارد. رای همه اعضای کمیسیون در آن تاثیرگذار است.

منظورتان این است که خروجی کمیسیون و لایحه ای که در نهایت از کمیسیون به صحن می رود در اولویت است ؟

دقیقا همین طور است و ملاک نهایی هم لایحه ای است که از سوی کمیسیون به صحن پیشنهاد می شود.

گفتید عده ای در مجلس هستند که دوست دارند لایحه با قید فوریت مطرح شود؛ اگر این اتفاق بیافتد چه فرصتی برای تصویب لایحه داریم؟

کارهای حقوقی زمان بر است، قید فوریت لایحه بستگی به طرح آن در صحن و تصویب نمایندگان دارد، به هر حال قابل پیش بینی نیست و امکان دارد رای بیاورد.

در همین چند ماه اخیر خیلی از زنان و مردان از طیف های مختلف فکری لایحه حمایت از خانواده را نقد کردند. چطور می شود که این آرا را به گوش کمیسیون حقوقی مجلس برسانیم؟

قول می دهم هر وقت که لایحه حمایت از خانواده در کمیسیون حقوقی مطرح شد، نمایندگان حقوقی که شما از آن ها نام می برید در جلسات کمیسیون حضور یابند و نظرهایشان را مطرح کنند. به هر حال فرد حقوق دان نظرش بر اساس ادله است و قابل بحث و بررسی. البته گفتم که طرح این لایحه به عمر این مجلس نخواهد رسید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.