زنان از زمین هم ارث می برند

سرمایه ،مهرزاد غنی پور: براساس مصوبه جدید کمیسیون قضایی مجلس زنان هم از زمین ارث می برند.روز گذشته با اصلاح مواد ۹۴۶ و ۹۴۸ قانون مدنی، کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس تصویب کرد که زنان هم بتوانند علاوه بر ملک و ساختمان از زمین نیز ارث ببرند که در صورت تصویب نهایی در صحن علنی مجلس، زوجه می تواند از قیمت امول غیرمنقول اعم از عرصه و اعیان نیز ارث ببرد.

این درحالی است که مواد ۹۴۶ و ۹۴۸ قانون مدنی مبنی بر ارث نبردن زمین توسط زوجه مشکلات بسیاری را تاکنون ایجاد کرده است به ویژه برای زنان روستایی که تنها دارایی با ارزش همسرشان همان زمین زراعی است و زنان روستایی طبق قانون از آن ارث نمی برند.

این مساله همچنین زمانی بیشتر آشکار شد که پس از زلزله بم بسیاری از زنانی که همسر و کودکان خود را در زلزله از دست داده بودند از اموال غیرمنقول همسرشان یعنی زمین نمی توانستند ارث ببرند و از آنجا که خانه ها ویران شده و درخت هم از بین رفته بود پس ارثی از ساختمان و درختان باغ هم به آنها نرسید.

براساس طرحی که به تصویب مجلس ششم رسیده بود، زن می توانست از همه اموال شوهر ارث ببرد اما این طرح در سال ۸۳ توسط شورای نگهبان رد شد و در مجلس هفتم هم پیگیری هایی انجام شد که در نهایت مقام معظم رهبری فتوا دادند که زن نه تنها از بنا و اشجار که از زمین هم ارث برد. به همین خاطر این طرح دوباره در دستور کار مجلس قرار گرفت و دو هفته پیش هم در کمیته حقوق خصوصی به تصویب رسید که روز گذشته هم به تصویب کمیسیون قضایی مجلس رسید.

زهره ارزنی حقوقدان با اشاره به اینکه این گام مثبتی جهت برخورداری زنان از اموال همسرشان است، می گوید: «به این ترتیب بسیاری از زنان روستایی از اموال غیرمنقول همسرشان پس از فوت او ارث خواهند برد اما هنوز نابرابری های دیگر در زمینه قوانین ارث وجود دارد که امیدواریم قانونگذار آنها را نیز اصلاح کند.»او در ادامه می گوید: «یکی از این نابرابری ها این است که زوج از تمام اموال زوجه ارث می برد اما زوجه در صورت فرزنددار بودن زوج یک هشتم از عین اموال منقول و یک هشتم اموال غیرمنقول اعم از اعیان را ارث می برد و در صورتی که زوج هیچ فرزندی نداشته باشد سهم زوجه یک چهارم از اموال منقول همسرش و اعیان است.»

او می گوید: «در حالی که زن و شوهر هر دو با هم برای زندگی تلاش می کنند اما قسمت اعظم ارث نصیب فرزندان می شود بنابراین قانونگذار باید راهکارهایی هنگام ازدواج پیش بینی کند تا زن هم بتواند در دارایی های مشترک سهیم شود.»
به گفته این حقوقدان در حال حاضر تنها زمانی زن در نیمی از دارایی ها شریک می شود که مرد متقاضی طلاق باشد یا اینکه مرد به دلیل موجهی زن را طلاق نداده باشد. این در حالی است که بعضی از مردان ابتدا دارایی های خود را به غیر منتقل می کنند سپس درخواست طلاق می دهند بنابراین هیچ ضمانت اجرایی برای این قانون وجود ندارد.

این حقوقدان در ادامه می گوید: «از اوایل دهه ۱۳۰۰ یعنی سال ۱۳۰۷ که قانون ارث در ایران به صورت مدون تصویب شد صحبتی از ارث بردن زن از عرصه و اعیان برده نشد.»

او با اشاره به اینکه در مذهب تسنن زنان از عرصه و اعیان هم ارث می برند، می گوید: «در زمان صفویه یعنی زمان تصویب قانون ارث سه انتخاب در مکتب شیعه برای ارث بردن زنان مطرح بود اول اینکه زن هم از زمین ارث ببرد» دوم اینکه زن وقتی از شوهرش بچه داشته باشد از زمین ارث ببرد و سوم اینکه زن چه بچه داشته باشد چه نداشته باشد از زمین ارث نبرد که متاسفانه قانونگذار نظر سوم مکتب شیعه را برای قانون ارث زنان انتخاب کرده است.»

شادی صدر حقوقدان نیز با اشاره به اقدام مثبت کمیسیون قضایی مجلس می گوید: «اما این اقدام نمی تواند تمامی مشکلات قوانین ارث را حل کند. اینکه ارث دختر نصف پسر است نص صریح قرآن است اما اینکه اگر مرد فرزندی نداشته باشد سهم همسرش یک چهارم از کلیه اموال همسرش باشد و سه چهارم بقیه به دولت برسد جز نص صریح قرآن نیست و هیچ توجیه منطقی و مبانی فقهی درستی هم ندارد بنابراین قانونگذار می تواند این قانون را جهت رفع نابرابری ها در قوانین ارث اصلاح کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.