دختر تحصیل را می‌خواهد چه کند؟!
ایسنا :
تبعیض علیه دختران هنوز هم در بسیاری از فرهنگ‌های جهان رایج است؛ به گونه‌ای که در نقاطی از دنیا ارزش پسران درست پس از تولد بیش از دختران می‌شود، این تعبیض بویژه در سطوح آموزشی در برخی کشورها مشاهده می‌شود؛ به نحوی که طبق داده‌های یونیسف ۶۰ درصد ۱۱۰ میلیون کودک ۶ تا ۱۱ ساله محروم از مدرسه در جهان دختر هستند.
طبق اعلام صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف) ۶۵ میلیون دختر در سراسر جهان از آموزش و تحصیل محرومند که این موضوع خط فقر مفرط، مرگ در دوران کودکی، ایدز و همچنین خطر انتقال به نسل آینده را افزایش می‌دهد؛ این در حالیست که اگر یک دختر بدون آگاهی بزرگ شود و اطلاعاتی از مهارت‌های زندگی نداشته باشد، خطرات بیشتری او را نسبت به همتاهای تحصیلکرده‌اش تهدید می‌کند و این دختر، ناقل این خطرات به نسل‌های آینده نیز خواهد بود.
مریم شربتدار قدس، مدیر کل دفتر امور بانوان وزارت آموزش و پرورش با اشاره به زمینه‌های فرهنگی، اقتصادی و ضعف دولتها در رساندن امکانات آموزشی به کودکان در محرومیت از تحصیل دختران به ایسنا می‌گوید: به نظر می‌رسد عمده دلیل محرومیت از تحصیل دختران مشکلات اقتصادی خانواده‌ها باشد، از این رو وزارت آموزش و پرورش در این زمینه طرح آموزش از راه دور را برای این کودکان در نظر گرفته تا شاید از نظر اقتصادی و فرهنگی برخی مشکلاتشان حل شود.
به گزارش ایسنا این اظهارات در حالیست به گفته محققان بزرگترین مانع تحصیل دختران شهریه‌های مدارس است. زمانی که خانواده مجبور به پرداخت شهریه برای آموزش فرزندانش باشد، ترجیح می‌دهد که پسران خود را به مدرسه بفرستد و از تحصیل دختران صرف نظر کند؛ هر چند که فی‌نفسه نمی‌خواهد مانع رفتن دخترانش به مدرسه شود.
پیرانی ، مشاور امور بانوان وزیر آموزش و پرورش در سیستان و بلوچستان با اشاره به فراهم بودن بازار کار در کشورهای حوزه خلیج فارس بیان می‌کند: گاهی اوقات پدر خانواده برای کار به این کشورها می‌رود و خانواده وی در کشور رها می‌شود؛ در نتیجه مشکلات فراوانی برای زنان به عنوان سرپرست خانواده و کودکان آنها ایجاد می‌شود، بنابراین چندان رغبتی برای ادامه تحصیل به دلیل مشکلات ایجاد شده از خود نشان نمی‌دهند.
شربتدارقدس با بیان این که در برخی مناطق، دوری از تحصیل تنها دامنگیر دختران نبوده و حتی پسران نیز از تحصیل محروم هستند تصریح می‌کند: زمانی که مسأله اقتصادی در محرومیت از تحصیل مطرح می‌شود پسران را هم درگیر می‌کند، به گونه‌ای که خانواده‌ها ترجیح می‌دهند پسرانشان به سمت مشاغلی مثل کشاورزی بروند و حتی در برخی استان‌ها با روی آوردن به سوی کارهای خلاف تحصیل را رها می‌کنند.
به گفته وی بعد اقتصادی محرومیت از تحصیل در استان‌های محروم کشور بیشتر به چشم می‌خورد که طبیعتا ناشی از فرهنگ غلط و فقر فرهنگی موجود در این استان‌هاست که پدران آنها نیز با آن دست به گریبان بوده‌اند و آنها فکرمی‌کنند که تحصیل مانع از درآمدزایی آنها می‌شود.
به گزارش ایسنا، علی‌رغم امکانات لازم برای پوشش تحصیلی دانش‌آموزان در برخی مناطق روستایی محروم، خانواده‌ها به دلیل فقر فرهنگی حاضر به ادامه تحصیل فرزندان خود نیستند.
مریم شربتدار قدس عمده دلایل فرهنگی محرومیت از تحصیل دختران را ازدواج در سنین پایین، وجود نگرش‌هایی مبنی بر این که دختر آموزش را می‌خواهد چه کند؟ می‌داند و اظهار می‌کند: محرومیت از تحصیل در استان‌هایی مانند سیستان و بلوچستان ، خراسان جنوبی، و استان‌های محروم بیشتر دیده می‌شود.
پیرانی نیز تعصبات قومی، ضعف فرهنگی، ازدواج دختران در سنین پایین، پراکندگی روستاها و به حد نصاب نرسیدن دانش‌آموزان برای تشکیل کلاس، عدم آگاهی و فقر فرهنگی، کمبود و نبود مدارس راهنمایی دخترانه در محل، نبود نیروی متخصص زن در مدارس راهنمایی دخترانه مدارس، مخالفت والدین، آمار کم دانش‌آموزان و عدم امکان افتتاح آموزشگاه، نبود وسیله نقلیه و صعب‌العبور بودن جاده‌ها در مناطق روستایی، بعد مسافت روستاها تا محل تحصیل را از دیگر عوامل محرومیت از تحصیل خواند.
وی با بیان این که در حال حاضر برخی از نگرش‌های خانواده‌ها درباره تحصیل فرزندان خود و به ویژه دخترانشان تغییر کرده می‌گوید: در سال‌های گذشته ما با اجبار و خواهش و تمنا از خانواده‌ها می‌خواستیم که دانش‌آموزان دختر خود را وارد مدرسه کنند، اما آنها به ویژه از مقطع ابتدایی به بعد تمایل چندانی برای ادامه تحصیل دخترانشان نداشتند.
مشاور وزیر آموزش و پرورش در سیستان و بلوچستان خاطر نشان می‌کند: اگر در جایی مدارس دخترانه نبود خانواده‌ها مایل نبودند دختر خود را از منطقه‌ای به منطقه دیگر با این دلیل که ضرورتی برای ادامه تحصیل دختر وجود ندارد بفرستند، از سوی دیگر ازدواج زودرس نیز باعث محرومیت از تحصیل دختران می‌شد.
شربتدار قدس مشاور وزیر آموزش و پرورش وجود تفکراتی مانند این که دختر باید بیشتر در خانه بنشیند چرا که با بیرون رفتن ، چشم و گوشش باز می‌شود را از دیگر دلایل فرهنگی دخیل در محرومیت از تحصیل می‌داند و به خبرگزاری دانشجویان ایران می‌گوید: زمانی که تحصیل برای پسران مطرح می‌شود خانواده آنها آن را راهی برای درآمدزایی می‌دانند اما در قبال دختر بیان می‌کنند که آنها تحصیل را می‌خواهند چه کنند، دختر ازدواج می‌کند و کنج خانه می‌نشیند.
وی با اشاره به اجرایی شدن این باورهای فرهنگی غلط در برخی از روستاهای کشور تصریح می‌کند: اجرای این باورها به محرومیت از تحصیل دختران دامن می‌زند.
مشاور وزیر آموزش و پرورش ادامه می‌دهد: متأسفانه ما در میان برخی از مسؤولین نیز با این امر اما با شکلی متفاوت روبرو هستیم؛ چرا که محرومیت از تحصیل برای دختران دیگر بسیار قدیمی شده و در حال حاضر صحبت از این است که آموزش و تحصیل برای همه باشد اما خطر در جای دیگری احساس می‌شود، مواردی دیده می‌شود که القائاتی مبنی بر این که «چه کسی گفته زنان وارد جامعه شوند» دیده می‌شود.
به گفته وی این دسته از افراد تحصیل زنان را می‌پذیرند و معتقدند که اگر مادر باسواد باشد در تربیت فرزندان هم مؤثر خواهد بود، اما تا همین مرحله قانع هستند؛ به عبارتی دیگر، آنها با تحصیل موافق ولی با مشارکت زنان مخالفند که این مسأله از همان فقر فرهنگی در میان برخی مسؤولین ناشی می‌شود که به ما نشان می‌دهد ما نباید به دنبال این مسأله تنها در دورافتاده‌ترین روستاها باشیم.
قدس با اشاره به ضرورت تغییر نگرش در برخی مسؤولین به بحث افزایش حضور دختران در دانشگاهها اشاره می‌کند و ادامه می‌دهد: جنجالی که به دلیل ورود بیشتر دختران به دانشگاهها راه افتاد و طرح مسایلی از قبیل این که پسران دیگر با دختران تحصیلکرده ازدواج نمی‌کنند و آسمان و ریسمان‌هایی که در این زمینه بافته شد ناشی از این باورهاست.
مدیر کل دفتر امور بانوان وزارت آموزش و پرورش خاطر نشان می‌کند: حال اگرتعداد دختران در دانشگاهها بیشتر باشند چرا ما نمی‌آیئم ریشه‌یابی کنیم که پسران به چه دلیل کمتر سراغ تحصیل می‌روند و ترجیح می‌دهند تحصیل را رها کرده و وارد بازار کار شوند؛ از این روبرخی بجای ریشه‌یابی این قضیه سریع نگران شدند که چرا دختران بیشتر وارد دانشگاه شده‌اند.
به گفته وی ایجاد چنین مباحثی خاص اقشار محروم نیست چرا که آنها را می‌توان طی یک یا دو جلسه توجیه کرد و با اقدامات فرهنگی به تشریح لزوم تحصیل دختران پرداخت؛ چرا که اگر مشکلات اقتصادی آنها بر طرف شود سریع آن را می‌پذیرند اما نگرانی در جای دیگر است.
به گزارش ایسنا، شربتدار قدس معتقد است که وجود تفکراتی که موجب محرومیت از تحصیل دختران می‌شود باعث انتقال همین شیوه تربیت و نگرش به نسل بعدی توسط همین دختران می‌شود، این در حالیست که نمی‌توان منکر تاثیر آموزش و تحصیل حتی برای کسی که می‌خواهد کنج خانه بنشیند در تربیت نسل بعدی باشیم.
وی کمترین فایده تحصیل در میان دختران را عدم ممانعت از تحصیل فرزندان خود می‌داند و اظهارمی‌کند: این در حالیست که اهمیت دانش تنها برای دختران نبوده و نمی‌توان آن را خاص آنها کرد، اما به دلیل این که محرومیت بیشتر در میان دختران در تاریخ قدیمی کشور دیده شده تاکید بیشتری بر روی دختران می‌شود در غیر این صورت کسب دانش برای همه لازم است.
در این زمینه پیرانی مشاور وزیر آموزش و پرورش در استان سیستان و بلوچستان بیان می‌کند: آسیب‌های ناشی از محرومیت از تحصیل در درازمدت خود را نشان می‌دهد؛ به گونه‌ای که تحقیقات نیز نشان می‌دهد از نظر روحی ـــ روانی کودکانی که شرایط ادامه تحصیل برایشان فراهم نبوده اکثرا دچار افسردگی شده‌اند و از نظر روحی ـــ روانی، موقعیت اجتماعی، شغلی و آسیب‌هایی آنها را تهدید می‌کند.