در بند زنان رابطه جنسی و مصرف مواد وجود دارد ،آزاده اکبری

طبق پژوهشی که مرکز آموزش و پرورش سازمان زندان ها انجام داده است۷۵ درصد از افرادی که مورد مصاحبه قرارگرفته اند و یا به سوالات پاسخ داده اند وجود مصرف مواد در بند مواد زندان های زنان را تایید کردند .

ایران که سالانه هزینه زیادی بابت مبارزه با مواد مخدر می پردازد تعداد زیادی از مجرمان مبارزه با مواد مخدر را در زندان ها نگهداری می کند. شدت دستگیری ها در سال های پس از انقلاب در حدی بود که زندان ها از این افراد اشباع شده بودند، در حال حاضر نیز نزدیک نیمی از زندانها را مجرمان مرتبط با مواد مخدر اشغال کرده اند.

بر اساس این پژوهش که در سال ۸۱ انجام شده ،خرده فرهنگ زندان محیط اجتماعی منحصر به فردی ایجاد می کند که در آن رفتارهای پر خطر مثل تزریق مشترک، خالکوبی،خودزنی و رفتارهای پرخاشگرانه از سایر افراد جامعه بیشتر است. اکثر معتادان مرتکب جرایم دیگر هم شده اند و تجربه چندین ساله ایران در جداسازی معتادان در زندان تاکنون نتیجه چندان مثبتی برای ترک و بازگشت به جامعه نداشته است. هنوز پژوهشی در زندان های ایران که میزان مصرف مواد مخدر را برآورد کند، انجام نشده است . اما میزان کشفیات مواد مخدردر بدو ورود به زندان در یک بررسی ۳۲ ماهه شامل ۵/۹ کیلو تریاک، ۵/۱ کیلو هروئین و ۱۵۹ گرم حشیش بوده است. این میزان مواد را زندانیان با نفوذ، زندانیان دارای رای باز، سربازان و مراقبین و یا به صورت جاسازی به صورت انباری در معده، مقعد، رحم زنان، کتاب، محل های دوخت لباس، دمپایی، پرتاب از دیوار زندان ها و توسط پرسنل ، با کیف و ساک وارد زندان می کنند.

این پژوهش نشان می دهد دربند عمومی زندان زنان نیز ۷۵ درصد پاسخ دهندگان گزارش کرده اند ، زنان زندانی موادمخدر مصرف می کنند . حدود ۵۰ درصد پاسخ دهندگان ، مصرف مواد در این بندها را بین ۱۰ تا ۵۰ درصد تخمین زده اند . از مجموع ۶۱ پاسخ داده شده به الگوی مصرف ، حدود ۸۰ درصد تریاک ، ۷۵ درصد هرویین و ۴۹ درصد به حشیش و داروهای روان گردان اشاره کرده اند . شایع ترین مواد مصرفی نیز به ترتیب ، تریاک ، هرویین ، حشیش و داروهای روان گردان گزارش شده است . ۷۷ درصد از ۵۳ نفری که به روش مصرف تریاک پاسخ دادند ، معتقدند که تریاک را در زندان می خورند و حدود ۳۳ درصد اظهار داشتند ، آن را دود می کنند . به روش مصرف هرویین۳۶ درصد پاسخ دادند : حدود ۴۰درصد دود کردن ، ۷۲ درصد انفیه و حدود ۸ درصد تزریق را روش معمول نام بردند .

روش مصرف حشیش ، بیشتر دود کردن و به ندرت خوردن ذکر شده است .

در برخی زندان ها با توجه به شرایط محلی و بومی از شیره تریاک و ناس استفاده شده است .

در زندان های زنان نیز بیشتر دفعات مصرف ، روزی یک بار اعلام شد ( حدود ۵۰ درصد پاسخگویان ) . حدود ۵۱ درصد پاسخ دهندگان مصرف فردی و ۴۱ درصد ، مصرف گروهی را گزارش داده اند . بیشتر پاسخ دهندگان ( ۳۶%) ،زمان مصرف را شب و ۲۰درصد در طول روز را گزارش داده اند .حدود ۳۲ درصد هم معتقدند درتمام اوقات ، مواد در زندان های زنان مصرف می شود . الگوی محل مصرف مواد در زندان های زنان مانند زندان های مردان ، داخل اتاق ها (حدود ۴۸%) و سرویس های بهداشتی (۶۸%) ، تخمین زده شده است . حدود ۷۷درصد پاسخ دهندگان نیز معتقدند هزینه خرید مواد توسط خانواده زندانیان ، حدود ۵۱ درصد فروش یا مبادله وسایل شخصی رایگان ، قرض و نزول ۲۰درصد افراد ، خرید و فروش مواد ۱۸ درصد ، باج گیری ، سرقت و خلافکاری را ۱۱ درصد تخمین زده اند . تغییر الگوی مصرف و دلایل آن در زندان های زنان شبیه زندان های مردان است . از ۶۴نفر پاسخ دهنده حدود ۵۲درصد تریاک وهرویین و۶۹ درصد تریاک را گاهی اوقات و ۱۷ درصدتریاک و هرویین را بیشتر اوقات ، حدود ۱۱ درصد و ۲۸ درصد نیز گزارش کرده اند که به ترتیب تریاک و هرویین هرگز ترک نمی شود .

عمده ترین الگوهای تغییر روش مصرف ،تزریق هرویین به مصرف استنشاقی و دود کردن تریاک را به روش خوراکی مطرح کرده اند . پاسخ دهندگان ، مهم ترین دلیل مصرف مواد را سابقه اعتیاد (۴۸% پاسخ دهندگان ) می دانند .پس از آن به ترتیب ، کاهش ناراحتی و کسب آرامش ، مشکلات خانوادگی ، گذراندن وقت و سرگرمی ، اعلام کرده اند . سن مصرف مواد در زندان های زنان پراکنده است . حدود ۶۳ درصد پاسخگویان ، سن زنان مصرف کننده را شامل همه سنین دانسته اند .حدود ۲۷ درصد ، سن آنان را زیر ۳۰ سال تخمین زده اند .

۴۵ درصد پاسخ دهندگان ، مصرف کنندگان زن موادمخدر را بیکار ، ۲۲ درصد خانه دار و حدود ۳۱ درصد خرید و فروش کنندگان موادمخدر می دانند . میزان سواد را حدود ۶۱ درصد پاسخ دهندگان ، کم سواد و بی سواد و حدود ۲۴ درصد ، دبیرستان و دیپلم برآورد کرده اند . همچنین ۵/۹۳ درصد پاسخ دهندگان ، جرم زنان را مربوط به موادمخدر ، حدود ۲۵ درصد سرقت و ۲۲ درصد منکرات ، تخمین زده اند . بیشتر پاسخ دهندگان (۶۳%) ، محکومین طولانی مدت را بیشتر مستعد مصرف مواد در زندان ها می دانند .

رفتارهای پرخطر از جمله تزریق موادمخدر در زندان های زنان به میزان کمی برآورد شده است . حدود ۱۳ درصد تخمین زده اند موادمخدر تزریق می شود و شایع ترین ماده تزریقی را تریاک می دانند و بیشتر از سرنگ مستعمل استفاده می کنند تا پمپ دست ساز . قیمت سرنگ حدود ۵۰۰ تومان تخمین زده شد که از بهداری سرقت می شود و تا زمانیکه بتوان از ان استفاده کرد ، به طور مشترک تزریق انجام می شود . از وسایل تمیز کننده برای محل تزریق و سرنگ استفاده نمی شود .

مسمومیت ناشی از مصرف زیاد ، بازشدن ماده جاسازی شده در معده و خشونت مرتبط با موادمخدر نیز مانند زندان های مردان گزارش شده است (به ترتیب ۶۹ و۹۰ درصد پاسخ دهندگان ) . رابطه جنسی بین زندانیان زن بنا به اظهار حدود ۷۱ درصد پاسخ دهندگان وجود دارد . حدود ۳۰ درصد زندانیان این میزان را بیش از ۱۰ درصد گزارش کرده اند .

مهم ترین دلایل روابط جنسی ، نیاز جنسی ، داشتن سابقه رابطه با هم جنس ، جلب دوستی و محبت ، تهدید ، وقت گذرانی و ضعف اعتقادات مذهبی اعلام شد .

رفتارهای پر خطر جنسی و تزریق مشترک در حالی گزارش می شود که شیوع ایدز و دیگر بیما ری های مقاربتی در این زندان ها اندازه گیری نمی شود.