دیده‌بان

اهمیتی ندارد کدامیک از این اصطلاحات را برای موانع رسیدن زنان به جایگاه واقعی شان به کار می‌بریم. مهم این است که همه ما برای رسیدن به آنچه می‌خواهیم با این موانع روبه‌رو هستیم و نمی‌دانیم چگونه این سقف را خراب کنیم و بالا برویم. البته بسته به جامعه‌ای که در آن هستیم و هدفی که داریم باید فعل نتوانستن را صرف کنیم و تنها با رویای رسیدن به هدفمان زندگی کنیم. همه کسانی که در سرشان اهداف بزرگ دارند از قدم‌های کوچک آغاز می‌کنند. درس می‌خوانند، مهارت کسب می‌کنند، کار می‌کنند و مشکلات را در هر مرحله کنار می‌گذارند و با تلاش بیشتر یک قدم دیگر برمی‌دارند.

بسیاری از زنان افغانستان به خودکشی فکر می‌کنند. این شاید تکان‌دهنده‌ترین بخش از سخنان زنان فعال افغانستانی بود که در کلاب “اتاقی از آن خود” سخن می‌گفتند. استاد دانشگاهی می‌گفت بعد از بیست سال تلاش الان به این فکر می‌کند که هر وقت طالبان به در خانه‌اش آمد خود را بکشد. همچنان که بسیاری دیگر از زنان افغانستان به مرگ می‌اندیشند و حتی برخی زنان از پدران و همسرهای‌شان خواسته‌اند، اگر طالبان سراغشان آمد تیر آخر را به آن‌ها بزنند.

زبیده اکبر:وقتی آمریکایی‌ها ماه‌ها پیش کشور افغانستان را در اختیار طالبان گذاشت و بدون خواست مردم وارد مذاکره با طالبان شد، سرباز اردوی ملی (ارتش) با چه روحیه‌ای بجنگد. بدون آگاهی مردم و دولت افغانستان آمریکا نشست با طالبان مذاکره کرد و آن‌ها را به رسمیت شناخت. وزیر دفاع و وزیر خارجه آن‌ها با این گروه تروریستی نشستند و مذاکره کردند. آن‌ها را به‌عنوان یک گروه مؤثر سیاسی شناختند.

در بند ۸ این میانیه به مذاکرات صلح که دست کم از چندین سال بدینسو و بطور مرتب در جریان است اشاره شده که آن هم بدون نام گرفتن از طالبان، از جامعه جهانی خواسته شده است اطمینان حاصل کنند این مذاکرات، مذاکرات «واقعی» باشد و به قتلگاه ارزش های انسانی و حقوق بشری زنان تبدیل نشود. چه ما بخواهیم چه نه، در همه کشورهای در حال منازعه و پسا منازعه این نوع از گفتگوها بین نیروهای دولتی، جامعه بین المللی و نیروهای متخاصم، شورشی و تروریستی در جریان است و نامش هم مذاکره است.

طالبان دستور دارند که خشونت نکنند حالا. پشت مشروعیت بین‌المللی‌‌اند. اما شک نکنید که خدعه می‌کنند. شک نکنید! هنوز ده روز از تیرباران خاشه‌زوان کمدین قندهاری نگذشته. هفته‌ی پیش عبدالله عاطفی شاعر را در ارزگان کشتند. همین حالا در هرات به دختران اجازه‌ی ورود به دانشگاه را نمی‌دهند. نه چیزی از دولت‌داری می‌دانند و نه از احوال جهان باخبر.

در بخشی از این بیانیه که به امضای بسیاری از فعالان سرشناس افغانستان و ایران رسیده، آمده است:«هم‌زمان با این جنگ و خشونت، مذاکرات صلح نیز بیش از آنکه باهدف بهبودی اوضاع در افغانستان باشد، در جهت مشروعیت بخشیدن به متهمان جنایت‌های جنگی و بانیان فجایع انسانی بی‌شمار، پیش می‌رود. مذاکراتی که در آن جامعه مدنی مستقل افغانستان هیچ نماینده‌ای در آن ندارد و صدای زنانی که همین امروز در ولایات تحت امر طالبان، شلاق می‌خورند و سنگسار می‌شوند و به‌اجبار به عقد نکاح سربازان طالب درمی‌آیند، شنیده نمی‌شود. مذاکراتی که هیچ نشانی از صلح در آن نیست و بیشتر به چانه ‎زنی برای کسب قدرت می‌ماند.»

طالبان، هیچ تغییری نکرده و وحشی‌های سابق آن، وحشی‌تر شده‌اند. متاسفانه در مذاکرات دوحه ما را بازی داده و در پشت پرده، قول پیشروی به طالبان دادند. امروز هم شاهد این هستیم که اشرف غنی، مدام توسط سفارت آمریکا تهدید می‌شود. صدای ما را به گوش جهان برسانید، به خدا این مسئله خیلی دردآور است که عده‌ای طالب از پاکستان به مملکت ما آمده و با نیرنگ‌های تفرقه‌آمیز فرقه‌ای، بگویند که ما تمام افغانستان را پشتونشین می‌کنیم.

جنگ که باشد چیزی به معنای «زیستن» وجود ندارد. همه چیز یا مرگ است یا تاب‌آوری؛ جبر انتخاب میان نیستی و عدم یا شکیبا بودن، مقاومت کردن و ایستادگی. جنگ که باشد لحظات، میان مرگ و زندگی تعریف نمی‌شوند؛ یا مرگ است که بر در خانه می‌کوبد یا تاب‌آوری ست که پیشه آدمی می‌شود. خبری از زیستن نیست. جغرافیا هم در این معادله بی‌تأثیر است و البته زمانه.«دوران طالبان عین کابوس است» این را وجیهه می‌گوید. وجیهه ۲۵ ساله که در غزنی به دنیا آمده، به کابل رفته، درس خوانده و حالا یک گرافیست است و در یک شرکت خصوصی کار می‌کند.

بازخوانی زندگی و شعر مهری جعفری در گفت‌وگو با او سپیده جدیری کانون زنان ایرانی مهری جعفری، شاعر، کوهنورد، وکیل