طالبان

زن بودن در افغانستان امروز، شبیه راه رفتن در باغی است که هر روز دیوارهای بلندتری دور آن کشیده می‌شود، دیوارهایی که فقط حرکت را محدود نمی‌کنند؛ بلکه افق دید را نیز کوچک‌تر می‌سازند.

بازداشت زنان در هرات را نمی‌توان تنها در چارچوب یک محدودیت اجتماعی یا ایدئولوژیک خواند؛ این رخداد نشانه‌ی هراسی عمیق‌تر است، هراس از حضوری که همواره از مرزهای تعریف‌شده فراتر می‌رود.

این یادداشت را یک دختر جوان و قصه‌نویس افغانستانیِ مقیم ایران نوشته است؛ روایتی شخصی از مواجهه با تصاویر بازداشت و سرکوب زنان در هرات، ترسِ زندگی زیر سایه طالبان و شجاعت زنانی که با وجود همه خطرها، صدای اعتراض خود را خاموش نمی‌کنند.

این روزها عرصه بر زنان و دختران در شهر هرات افغانستان سخت‌تر شده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که نیروهای موسوم به «امربه‌معروف و نهی‌ازمنکر» طالبان، دور جدیدی از بازداشت زنان و دختران را به بهانه‌ی آنچه «رعایت نکردن حجاب مورد نظر» یا عدم استفاده از روبنده (نقاب صورت)می‌نامند، آغاز کرده‌اند.

طالبان در ادامه وضع محدودیت‌ها بر زنان و حذف آنان از جامعه، کتاب‌هایی را که توسط زنان نوشته شده‌اند، از نصاب درسی دانشگاه‌های افغانستان حذف کرده و علاوه بر آن آموزش واحدهای درسی شامل موضوعات «حقوق بشر، تساوی جنسیتی، نقش زنان در ارتباطات، جامعه شناسی زنان و جندر و توسعه» را ممنوع قرار داده‌اند.

ر باغ‌های اردیبهشتی غور در افغانستان، عابده دختر نوجوانی بود با دلی پر از رؤیا؛ از زندگی، عشق و مادری. اما کابوس ازدواج اجباری با مردی طالب، همه چیز را در او سوزاند. این روایت، آتش زدن تن نیست، فریاد خاموشی‌ست علیه ظلمی که در افغانستان ادامه دارد.این داستان واقعی است.

طالبان یکی از گروه‌های افراط‌گرای مذهبی است که محدودیت‌های شدیدی بر زنان افغانستان تحمیل کرده است. در دهه ۷۰ شمسی، با روی کار آمدن نخستین حکومت طالبان، زنان ملزم به پوشیدن چادری شدند و بسیاری از حقوق اساسی آن‌ها، از جمله حق تحصیل، اشتغال، سفر بدون محرم، عکس گرفتن، آرایش کردن و مشارکت در فعالیت‌های اجتماعی از بین رفت.

سلامت جسمی زنان یکی از ارکان مهم توسعه اجتماعی و خانوادگی است، اما در افغانستان، به‌ویژه تحت حکومت طالبان، این مسئله به‌شدت نادیده گرفته شده است.

نویسندگان فمینیسم سفید و لیبرال غربی، تاریخ و فرهنگ خود را به مثابه هنجار و اصل موضوع معرفی می­کنند و تاریخ و فرهنگ طبقه فرودست و کارگر و جهان سوم را به عنوان یک «دیگری» صورت­بندی می­کنند.

جمعی از فعالان حقوق بشر و زنان با انتشار بیانیه‌ای، سفر اخیر عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، به افغانستان را محکوم کردند.