مهاجران افغانستانی

در سال‌های اخیر، آمارهایی درباره ازدواج زنان ایرانی با مردان افغانستانی به طور گسترده در رسانه‌ها، مناظره‌ها و اظهارنظرهای رسمی بازتاب یافته است. این داده‌ها اغلب تصویری بحرانی و نگران کننده از این نوع ازدواج‌ها ترسیم می‌کنند و در مواردی، به عنوان پشتوانه سیاست‌های محدودکننده یا تصمیم‌های بازدارنده مورد استناد قرار می‌گیرند.

تنها یک سال پس از آغاز جنبش، با رشد بی‌سابقه احساسات ضدافغانستانی، نه تنها نشانه‌ای از حس هم‌سرنوشتی با زنان افغانستانی ساکن ایران در جامعه و به نام جنبش وجود نداشت، بلکه برعکس در مواردی آن‌ها به عنوان «عاملان فرزندآوری مردان متعصب مذهبی» مانعی برای دموکراسی و بهبود وضعیت زنان ایرانی در نظر گرفته شدند.

بازگشت برای خیلی‌ها تنها بستن چمدان و عبور از مرز نیست؛ یعنی خداحافظی با آرزوهایی که سال‌ها برایش جنگیده‌اند. واژه‌ای هراس‌آور است، چون معنایش بریدن از همه‌چیز، از دست رفتن آنچه ساخته‌ای و فرورفتن دوباره در تاریکی است. امروز سرنوشت بسیاری از مهاجران زن افغانستانی در ایران با همین واژه گره‌ خورده؛ «بازگشت».

آزاده ثبوت:ساختار حقوقی و سیاسی که تمامی هویت مردمی در واژه “اتباع بیگانه” خلاصه کرده می تواند آنها را پس از سال ها زندگی در ایران و عضوی از جامعه ایران بودن هر زمان اراده کند در خیابان بازداشت و اخراج کند. 

مهاجرت، اغلب به‌مثابه‌ی گسست در نظر گرفته می‌شود؛
گسست از مکان، از تاریخ، از امنیت، از زبان.
اما در سطحی عمیق‌تر، مهاجرت نه گسست، بلکه افشاگری‌ست.

شیرین احمدنیا:شاید هیچ‌یک از ما به‌تنهایی نتواند جلوی حملات ویرانگر در غزه  یا اعمال خشونت نسبت به مهاجران بی‌پناه را بگیرد، اما همه‌ی ما می‌توانیم صدا باشیم، حقیقت را فریاد کنیم، دروغ‌ها را رسوا سازیم، و حافظه تاریخی جامعه را زنده نگه داریم. بی‌تفاوتی در برابر نسل‌کشی، یا مهاجرستیزی یا سایر اشکال ضعیف‌کشی، زخم اخلاقی عمیقی است که اگر درمان نشود، همه‌ی ما را شریک جرم خواهد کرد ـ حتی اگر سلاحی در دست نداشته باشیم. اینک این انتخاب ماست که اراده کنیم در طرف درست تاریخ بایستیم یا خیر.

هم‌اکنون چهره‌ای از ایران، شوربختانه نه به دست بیگانگان و دشمنان ایران، بلکه به دست برخی از خود ایرانیان ساخته شده و به جهانیان نمایش داده می‌شود که به شدت نژادپرست است، با تمام ویژگی‌های ترسناک و ضدانسانی‌اش.

 سختی‌ها دست از سرش برنداشتند؛ از جمله با بدحسابی کارفرمایان مواجه شد: «صاحبکار قبلی یَه سیم‌کارت و حساب بانکی بهم داد و گفت برو، بعد اون سه میلیون حقوق‌تو می‌دُم. که هیچ‌وقت نداد. این اخری تو چاپخونه بهم یه شب گفت: نیا. جنگ شده و می‌گن افغانستانیا جاسوسن. دردسر می‌شی. گفتم خب پولِ ماهِ پیشمِ  بده. گفت باشه. هنوز نداد. حالا هم انقدی پول ندارم که برگردُم افغانستان. باید بَرُم خودمو تحول بدم تا رد مرز شم. پدر و مادرم هر شب می‌گن بیا، ولی عقلم مخالفت می‌کنه» چون معتقد است با این شرایط نابه‌سامان کشورش، ممکن است از نظر اقتصادی سربار خانواده شود.

پس از بازداشت تعدادی مهاجر افغانستانی به اتهام جاسوسی، موج نفرت‌پراکنی، کمپین‌های اخراج جمعی و تهمت‌های گسترده که از قبل به راه افتاده بود، شدت گرفت.این افراد هنوز محاکمه نشده‌اند وهیچ روند دادرسی شفافی در باره آنها وجود ندارد، حتی در صورت اثبات اتهام آنها، جرم یک موضوع فردی است و باید میان افراد مجرم و بی‌گناه تفکیک قائل شد. اصل مسئولیت فردی در حقوق کیفری تاریخ خوانده‌ایم؟ آیا می‌دانیم کشورهای دیگری نیز برای سرپوش گذاشتن بر ناکارآمدی، بویژه در زمان بحران‌ها، از اقلیت‌های آسیب‌پذیر، مهاجران یا گروه‌های حاشیه‌ای به‌عنوان سپر بلا استفاده کرده‌اند؟ (دشمن ساختگی)

امروز آخرین بار بود که آمد. آمده بود خداحافظی.
گفت برمی‌گردد به کشورش. کشوری که برایش بیشتر شبیه یک افسانه‌ی تاریک است تا خانه‌ای روشن.