نقاط مشترک میان زنان ایرانی و ترکیه ای در ورزش؛ تلاش برای پذیرش از سوی جامعه
شیرزنان: در یک آخر هفته و در هوایی ابری و بارانی، دو تیم فوتبال زنان ترکیه از لیگ برتر این کشور با انرژی و اشتیاق فراوان وارد زمین فوتبال استادیومی در حومه شهر استانبول می‌شوند. مردم ترکیه دیوانه فوتبالند و بازی‌های فوتبال در این کشور معمولاً با حضور ده‌ها هزار تماشاچی برگزار می‌شود اما در این مورد تعداد ۲۲ بازیکنان توی زمین از تعداد افراد حاضر در جایگاه تماشاچیان بیشتر است. البته نمى‌توان تقصیر را به گردن بدی هوا انداخت بلکه چه کسانی بازی می‌کنند، مهم بوده و مقصر عدم استقبال تماشاچیان است.
دو تیم کارتالسپور، تیم میزبان و تیم دانشگاه قاضی از آنکارا دو تیم از لیگ جدیدالتأسیس فوتبال زنان ترکیه است. تأسیس و فعالیت این لیگ در جامعه سنتی ترکیه که از لحاظ اجتماعی، مسلمانان حاکمیت آن را به عهده دارند حرف و حدیث‌های زیادی را در پی داشت چراکه فوتبال زنان هنوز در میان آنها چندان قابل قبول نیست.
به همین دلیل است که این لیگ در میانه فصل نخست خود با ترکیبی از بی‌علاقگی و بی‌تفاوتی مردم، حس کنجکاوری برخی و نیز عداوت و اعمال خصومت‌آمیز عده‌ای دیگر مواجه شده‌اند.
نورپر اوزبار، یکی از معدود مربیان زن ترکیه و تنها مربی زن استانبول است که در تیم دانشگاه مارمارا مشغول بوده و توانسته این تیم را به جایگاه برتر‌‌ین تیم دسته دو این لیگ برساند. او در این مورد مى‌گوید: “در ترکیه فوتبال را ورزشی مردانه می‌دانند. مردانی که برای دیدن بازی‌ها ما به محل تمرین می‌آمدند به جای تشویق ما، فریاد می‌زدند: ” شما اینجا چه می‌کنید؟ باید در خانه مشغول آشپزی باشید. تغییر این دیدگاه خیلی زمان‌بر است.”
در ترکیه، لیگ‌های بسکتبال و والیبال زنان به موفقیت و پیشرفت زیادی رسیده‌اند اما حاکمیت مردان در فوتبال هنوز دست‌نخورده باقی مانده است. در کشور ۷۰ میلیونی ترکیه تنها ۷۹۸ زن و دختر به عنوان بازیکن در فدراسیون فوتبال ترکیه ثبت‌نام کرده‌اند که این تعداد با ۲۳۰۰۰۰ بازیکن مرد در این فدراسیون قابل مقایسه نیست.
برای زنان فوتبالیست ترکیه‌ای، تنها پیدا کردن مسیر برای پیوستن به یک تیم، چالشی است که از همان ابتدا با آن دست به گریبانند. دنیز بیسر، ۱۸ ساله، از بازیکنانی که در تیم دانشگاه قاضی آنکارا، تنها تیم فوتبال زنان در پایتخت ترکیه توپ می‌زند، باید برای شرکت در تمرینات تیم، هر بار یک مسیر دو ساعتی را طی کند. او پس از کسب پیروزی ۳-۱ تیمش مقابل تیم کارتالسپور می گوید: “مردم در محله ما فوتبال را ورزشی مردانه می‌دانند و به همین خاطر آنها فشار زیادی را به خاطر مخالفت با فوتبال بازی کردن من، روی خانواده‌ام و من وارد می‌کردند.”
لیگ جدید فوتبال زنان در ترکیه، دومین تلاش فوتبال زنان بشمار می‌رود. تا پیش از سال ۲۰۰۲، لیگ آماتور فوتبال زنان با شرکت در حدود ۲۰ تیم و به مدت یک دهه فعالیت داشت که در سال ۲۰۰۲ به بهانه سوءمدیریت و شایعاتی در مورد روابط پنهان رسوایی‌آمیز بازیکنان منحل شد. اما این بار به نظر می‌رسد فدراسیون فوتبال ترکیه برای اصلاح دیدگاه سنتی و متعصب عموم مردم نسبت به فوتبال زنان و دختران مصمم‌تر از قبل است و بنا به اظهارات اردن اور، از مسئولان فوتبال زنان در این فدراسیون، ساعت‌ها کار روابط عمومی فدراسیون فوتبال ترکیه برای قانع کردن خانواده‌ها نسبت به توانایی دختران در زمینه فوتبال گواه این مدعاست.
او در مورد دیدگاه‌های رایج بین خانواده‌ها می‌گوید: “بعضی‌ها فکر می‌کنند فوتبال می‌تواند به ساختار، شخصیت و حتی گرایشات زنانه دخترانشان صدمه زند و آنها را مردانه کند. برخی نیز معتقدند فوتبال ورزشی مردانه است و دخترانشان توانایی بازی کردن در این رشته را ندارند یا اینکه برای آنها در جامعه مشکل‌ساز خواهد شد. ما باید به آنها ثابت کنیم که این تفکرات اشتباه است. به همین منظور سفرهایی به شهرهای مختلف ترکیه داشته و با برگزاری نشست‌هایی با مربیان تیم‌ها و باشگاه‌ها، مربیان کلاس‌های تربیت‌بدنی مدارس، زنان و دختران بازیکن و خانواده‌های نگران آنها، سعی در پاسخ به سوالات ایشان داشته و آنها را نسبت به اصلاح دیدگاه و ذهنیتشان تشویق کرده است.”
مشکلات مالی نیز از جمله موانعی است که لیگ جدید فوتبال زنان ترکیه و مسئولان فدراسیون فوتبال این کشور در این مورد با آنها مواجهند. پیدا کردن اسپانسر برای این تیم کار دشواری است و رسانه‌ها نیز اکثراً از حمایت از این لیگ و پوشش اخبار آن سر باز زده‌اند.
اوزبار که مخارج تیمش را خود تقبل می‌کند در این مورد می‌گوید: “ما حمایت‌های اخلاقی خوبی دریافت می‌کنیم اما پشتیبانی مالی نمی‌شویم. به همین دلیل است که بازیکنان درآمدی از فعالیت‌های ورزشی خود ندارند و در نتیجه به آن به عنوان یک حرفه نگاه نمی‌کنند.
بااین‌حال نشانه‌هایی وجود دارند که نتیجه‌بخش بودن فعالیت‌های زنان ورزشکار و حامیان آنها را نوید می‌دهند. به عنوان مثال علاوه بر رشد و استقبال زنان از فوتبال در شهرهای بزرگ و آزاد، در مناطقی غیر محتمل نیز دختران فوتبال‌دوست تیم تشکیل داده و مشغول فعالیت هستند. هاکاری که شهری در جنوب‌غربی ترکیه واقع شده و تحت تسلط کردهاست، یکی از این مناطق است. یا در ساکاریا درحومه استانبول مسابقات فوتبال زنان محلی، میزبان تعداد زیادی تماشاچی علاقمند است.
سینان پانتا، مدیر ۴۱ ساله این تیم محلی و موفق معتقد است: “در ترکیه بزرگترین قدرت همان موفقیت است. در بازی اول ما فقط ۱۰۰ نفر تماشاچی حاضر شدند اما همانطور که ما روز به روز پیروزی‌هایمان بیشتر می‌شد به تعداد تماشاچیان نیز افزوده می‌شد تا اینکه امروز ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰ نفر برای تماشای بازی‌ها ما می‌آیند.”
او که خود در گذشته از بازیکنان حرفه‌ای فوتبال بوده، در ادامه می‌گوید: “در ابتدای کار مردم چندان با فوتبال بازی کردن زنان دوستانه موافق نبودند اما ما امروز توانسته‌ایم این سد را آن هم در یک منطقه سنتی بشکنیم و به هدف خود که مقبولیت تیم فوتبال زنان ساکاریا است، برسیم.”
منبع: نیویورک تایمز