ازتبعیض تا امید: بررسی نقش مهاجران غیرقانونی در فیلم بازدیدکننده

از بی عدالتی و تبعیض تا امید: بررسی نقش مهاجران غیرقانونی در فیلم ” بازدیدکننده” The Visitor

مهگان فرهنگ*

کانون زنان ایرانی

بازنمایی مسائل اجتماعی و جامعه در سینما غالباً به چالش‌های هویتی، مشکلات،آسیب شناسی ، ارتباطات فرهنگی و تجربیات  مختلفی می پردازد. مساله ی مهاجران و مهاجرت و حتی در باب مهاجرت های اجباری، تبعید ها، تبعیض و بی‌عدالتی اجتماعی و انواع جدیدی از مسایل و مصایب می‌پردازد. فیلم‌هایی که با این موضوع ساخته می شوند نوعی مطالعات اجتماعی و حتی منتقدانه و در نهایت روشنگر به این مساله دارند.  The Visitor یا بازدید کننده (۲۰۰۷)، فیلمی درام به کارگردانی و نویسندگی تام مک‌کارتیThomas McCarthy است که موضوع مهاجرت و تأثیر آن بر زندگی افراد را به تصویر می‌کشد. این فیلم داستان والتر ویل (با بازی ریچارد جنکینز)، یک استاد دانشگاه افسرده و بی‌انگیزه، را روایت می‌کند که پس از مرگ همسرش و احساس پوچی در زندگی، تصمیم می‌گیرد به نیویورک سفر کند تا در یک کنفرانس شرکت کند.

زمانی که والتر به آپارتمانش در نیویورک می‌رسد، با تعجب متوجه می‌شود که یک زوج مهاجر، طارق (با بازی هاز سلیمانHaaz Sleiman) بازیگر آمریکایی لبنانی الاصل و زینب (با بازی دانای جکایDanai Gurira)بازیگر آمریکایی زیمباوه ای، به طور غیرقانونی در آنجا سکونت دارند. طارق یک نوازنده درام از سوریه و زینب یک هنرمند جواهرساز از سنگال هستند که به امید یافتن زندگی بهتر به آمریکا آمده‌اند. والتر که ابتدا شوکه و ناراحت می‌شود، پس از مدتی تصمیم می‌گیرد به آنها کمک کند و اجازه می‌دهد که در آپارتمانش بمانند.

این تصمیم غیرمنتظره، به تدریج باعث ایجاد دوستی عمیقی بین والتر و طارق می‌شود. والتر که در زندگی روزمره‌اش به شدت بی‌انگیزه شده بود، با یادگیری درام نوازی از طارق، دوباره شور و اشتیاق را در زندگی خود پیدا می‌کند. اما این خوشبختی کوتاه مدت است، زیرا طارق به دلیل عدم داشتن مدارک قانونی توسط پلیس مهاجرت دستگیر و به بازداشتگاه منتقل می‌شود.

در ادامه، والتر تلاش می‌کند تا طارق را از بازداشتگاه آزاد کند و با مادرطارق، مونا (با بازی هیام عباسHiam Abbass)، که از میشیگان به نیویورک می‌آید، همکاری می‌کند. در این میان مونا هم مشکلات قانونی دارد. تلاش‌های والتر و مونا برای آزادی طارق با موانع قانونی و بوروکراتیک بسیاری مواجه می‌شود، اما در این مسیر، رابطه‌ای عاطفی و انسانی بین آنها شکل می‌گیرد.

“The Visitor” با تأکید بر مشکلات مهاجران غیرقانونی و تأثیرات انسانی آن، به مخاطبان نشان می‌دهد که چگونه انسان‌ها می‌توانند از طریق همدلی و دوستی، زندگی یکدیگر را تغییر دهند. بازی ریچارد جنکینز Richard Dale Jenkins؛ در نقش والتر، به مشکلات عمده ی پناهندگان غیر قانونی می پردازد که کلیه ی پناهندگان در سراسر دنیا با آن ها روبرو هستند.

مشکلاتی چون :

• خطر بازداشت و اخراج: که  همواره با خطر دستگیری و اخراج روبرو هستند.
• عدم دسترسی به خدمات اجتماعی: از خدمات اساسی مانند بهداشت و آموزش محرومند.
• استثمار در بازار کار: مجبور به کارهای کم‌دستمزد و غیرقانونی می‌شوند.
• محدودیت‌های حقوقی: دسترسی به وکیل و حمایت‌های حقوقی محدود است.
• مشکلات مالی: بدون مجوز کار با مشکلات مالی جدی مواجه‌اند.
• بی‌ثباتی روانی: اضطراب و استرس مداوم از ترس دستگیری و آینده نامشخص.
• محدودیت‌های جغرافیایی: نمی‌توانند آزادانه جابجا شوند و فرصت‌های بهتر را جستجو کنند.
• مشکلات خانوادگی: جدایی از خانواده و مشکلات عاطفی ناشی از آن

با توصیف این موارد، “The Visitor”یا بازدید کننده  نه تنها یک داستان درباره مهاجرت و بی‌عدالتی است، بلکه یک داستان درباره امید، تغییر و پیدا کردن معنا در زندگی نیز می‌باشد. بازنمایی شرایط مهاجران غیرقانونی به دلیل شرایط نامناسب اقتصادی و اجتماعی، اغلب با تبعیض، استثمار و نابرابری مواجه می‌شوند که این وضعیت باعث تقویت چرخه فقر و از همه مهمتر بی‌ثباتی در جوامع میزبان می‌شود. حضور آن‌ها همچنین تنش‌های اجتماعی و فرهنگی را افزایش داده و چالش‌های جدیدی برای سیاست‌گذاری‌های مهاجرتی و اجتماعی ایجاد می‌کند، که به فراخور نگاه حکومت ها و جامعه ی جهانی می تواند در راه صلح و ارامش باشد.

*مهگان فرهنگ، پژوهشگر حوزه رسانه و فعال اجتماعی در زمینه کودکان و زنان است با سابقه‌ای قابل توجه در فعالیت‌های مرتبط با مهاجران و پناهندگان( کودکان و زنان)، کار خود را از ایران آغاز کرده و در سال های اخیر در سطح بین‌المللی نیز فعالیت هایی داشته.طی سال‌ها، تلاش‌هایش متمرکز بر بهبود شرایط آموزش بوده است.به عنوان عضوی از بنیاد بین‌المللی فیلم کودک و نوجوان و پژوهشگر حوزه ی رسانه ها ، همواره به دنبال راه‌هایی برای بازنمایی بهتر و عادلانه‌تر مسائل مهاجران و پناهندگان در رسانه‌ها، به ویژه سینما بوده‌است. با توجه به تجربیات و دانشش، معتقد است که رسانه‌ها بویژه رسانه های تصویری نقش حیاتی در تغییر نگرش‌های عمومی و تقویت همبستگی اجتماعی دارند.وبسایت کانون زنان ایرانی، تلاش دارد به همت مهگان فرهنگ از این پس بخشی را به موضوع مهاجرت و مسائل مهاجرین و همچنین بازنمایی این مسائل در سینما اختصاص دهد. امید که بتوانیم با ارائه مقالات و تحلیل‌ها و معرفی آن ها، به ارتقاء آگاهی عمومی و حمایت از حقوق مهاجران و پناهندگان و تلاش برای بهتر شدن و آگاهی جمعی بپردازیم