لحظه‌های مهاجرت در عکس‌های نیلوفر ارزانی
نوشتاری برنمایشگاه عکس Home within در گالری موزه شهر سینایی در ساردینیای ایتالیا
مهگان فرهنگ
در جهان امروز، مرزها و کشورها و بسیاری از مفاهیم به دلیل مهاجرت بیشتر شناخته شده و مفهومی وسیع‌تر یافته‌اند. آنچه در مهاجرت رخ می‌دهد موضوع جدیدی نیست؛ از بدو پیدایش انسان، همواره وجود داشته است.
چندی پیش، نمایشگاهی از عکس‌های نیلوفر ارزانی در گالری موزه شهر سینایی در ساردینیای ایتالیا برگزار شد. این نمایشگاه “Home Within” نام داشت که به معنای “خانه درون” یا “خانه درونی” است. شاید بتوان گفت که مفهوم این عبارت معمولاً به احساسی از آرامش، امنیت، و تعلق در درون خود اشاره دارد. وقتی کسی از “خانه درون” صحبت می‌کند، یعنی درون خودش حس آرامش و اطمینان دارد، حتی اگر در محیط بیرونی یا خانه فیزیکی نباشد. این مفهوم می‌تواند به جستجوی معنای عمیق‌تر زندگی و یافتن مرکز ثقل درونی خود اشاره داشته باشد.
عکس‌ها در قالب سه داستان با عنوان‌های: داستان اول تولد، داستان دوم تنهایی (خودخواسته یا تحمیلی)، و داستان سوم دوستی، ارائه شدند. این آثار به‌طور عمیق به موضوعات کلیدی و مهمی در زندگی مهاجران می‌پردازند: مهاجرت، تنهایی خودخواسته و چیزهایی که می‌توان در ساده‌ترین شکل آنها را دید.
ترک خانه و ورود به دنیای جدید
نیلوفر ارزانی، عکاس جوان ایرانی، با زبان تصویر ما را به دنیایی می‌برد که همه‌چیز در آن نوعی تجربه زیسته است که جهان معاصر می‌طلبد.نیلوفر اکنون یک عکاس مهاجر است. او به‌عنوان یک زن مهاجر که با دوربین به جهان اطراف نگاه می‌کند.این تجربه‌های شخصی را با نگاهی دقیق و احساسی در عکس‌هایش به تصویر می‌کشد.
تصویری از ترک خانه
مهاجرت به‌عنوان محوری‌ترین موضوع آثار او، تصویری از ترک خانه و ورود به جهانی جدید و ناآشنا ارائه می‌دهد. مهاجرت نه تنها برای نیلوفر ارزانی تجربه‌ای پیچیده است، بلکه برای هر مهاجری همین‌گونه است. بازنمایی تنهایی خودخواسته که نیلوفر به تصویر کشیده، بیانگر انتخابی آگاهانه برای درک و پذیرش تنهایی است. این از تنهایی ناشی از مهاجرت و قرار گرفتن در فضایی جدید است، به نیلوفر این امکان را داده تا خود را بهتر بشناسد و به نوعی خود را از نو بسازد.
تولد در غربت
تولد در غربت، گفتگو با دوست یا پیدا کردن دوست از مضامین مهم در آثار نیلوفر است. این موضوع نشان‌دهنده تجربه زیستن و رشد یافتن در محیطی کاملاً متفاوت و غریب است. نیلوفر لحظاتی را به تصویر می‌کشد که انسان با چالش‌های جدید مواجه و مجبور به تطبیق با شرایط تازه می‌شود. این آثار، احساسات عمیقی از تنهایی، جستجو برای یافتن جایگاه خود، و در نهایت پذیرش این وضعیت را منتقل می‌کنند.
لحظات زیسته
عکس‌های نیلوفر ارزانی بازتابی از لحظات زیسته او به‌عنوان یک زن جوان مهاجر است که تلاش می‌کند در جهانی جدید، هویت خود را بازسازی کند. در این حالت، مهاجر ممکن است به عمد خود را از محیط‌های اجتماعی دور کند تا فرصتی برای بازبینی زندگی، هویت، و مسیرهای جدید خود پیدا کند. این تنهایی به او امکان می‌دهد که با خود درونی‌اش بیشتر ارتباط برقرار کند و با چالش‌های روانی و احساسی مهاجرت مقابله کند. مهاجران در این دوران به دنبال بازتعریف هویت خود هستند و اغلب این فرآیند به زمان و فضای خصوصی نیاز دارد.
تنهایی خودخواسته
تنهایی خودخواسته می‌تواند راهی برای مقابله با احساسات ناشی از غربت و بیگانگی فرهنگی باشد. مهاجر، در حالی که تلاش می‌کند خود را با محیط جدید سازگار کند، نیاز دارد تا زمانی را به دور از اجتماع بگذراند تا با احساسات و فشارهای روانی ناشی از دوری از خانه و خانواده کنار بیاید. این نوع تنهایی، اگرچه می‌تواند به بازسازی و تقویت روانی فرد کمک کند، شاید باعث انزوا نیز شود. به همین دلیل، برای مهاجران بسیار مهم است که بین تنهایی خودخواسته و انزوای ناخواسته تعادل برقرار کنند تا بتوانند در عین حفظ ارتباط با خود، به تدریج با جامعه جدید نیز هماهنگ شوند و در آن ادغام یابند. تنهایی خودخواسته در زندگی مهاجران، پدیده‌ای پیچیده و چندوجهی است که به نوعی با تجربه مهاجرت و زندگی در یک سرزمین جدید درهم تنیده است. این نوع از تنهایی، برخلاف تنهایی‌های معمولی که اغلب تحمیلی یا ناخواسته هستند، به انتخاب فرد بازمی‌گردد و می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد که بیشتر به شرایط جدید زندگی مهاجر مربوط می‌شود.
فردی که به‌عنوان مهاجر به یک کشور جدید می‌آید، معمولاً با تغییرات عظیمی در محیط، فرهنگ، زبان و روابط انسانی روبرو می‌شود. این تغییرات ممکن است باعث شود که فرد به‌طور ناخودآگاه یا حتی آگاهانه به سمت تنهایی روی آورد. تنهایی خودخواسته در این شرایط می‌تواند به‌عنوان راهی برای پردازش تجربه‌های جدید و پیچیده‌ایعمل کند.
تنهایی خودخواسته می‌تواند راهی برای مقابله با احساسات ناشی از غربت و بیگانگی فرهنگی باشد. فرد مهاجر، در حالی که تلاش می‌کند خود را با محیط جدید سازگار کند. شاید نیاز داشته باشد تا زمانی را به دور از اجتماع بگذراند تا بتواند با احساسات و فشارهای روانی ناشی از دوری از خانه و خانواده کنار بیاید.
نیلوفر درباره عکس‌هایش می‌گوید: همه داستان‌ها از تجربه‌های خودم، است. اتفاق‌هایی که برایم افتاده و یا تعریف کردند (مثل جشن گرفتن تولد در اتوبوس، تجربیات پیدا کردن دوست و …) است که این اتفاقات و تجربیات را دوباره بازسازی کردم. من داستان را برای مدل‌هایم تعریف می‌کردم، همه‌چیز را صحنه‌پردازی می‌کردیم و در موقعیتی که مناسب بود، عکس را می‌گرفتم. پس از عکاسی از مدل‌هایم خواستم که احساس خودشان را از این وضعیتی که در آن قرار گرفته‌اند بنویسند. این توضیحات نیز در نمایشگاه در اختیار مخاطبان قرارگرفت.
عکس‌های نیلوفر در اندازه ۲۰×۳۰ ارائه شدند و برایم جالب بود که مخاطب روی عکس‌ها تمرکز زیادی می‌کرد. شاید چیزی بوده که برای خیلی‌ها عادی به نظر می‌رسیده است.
نیلوفر ارزانی، متولد شیراز، عکاسی حرفه‌ای را از سال ۲۰۱۲ (۱۳۹۱) آغاز کرد. او در دوره لیسانس به عکاسی پرتره پرداخت و بعدها پرتره محیطی را دنبال کرد. با شروع مقطع کارشناسی ارشد در دانشگاه برایتون انگلستان در سال ۲۰۲۲ (۱۴۰۱)، شاخه عکاسی صحنه‌پردازی‌شده را به‌صورت تخصصی مورد توجه قرار داد. او که اکنون در انگلستان زندگی می‌کند، تلاش دارد جوهر لحظات روزمره را به تصویر بکشد و روایت‌های پیچیده انسانی را از طریق لنز خود آشکار کند. آثارش به ارتباط و تنهایی پرداخته و لایه‌هایی از تجربه انسانی را نمایان می‌سازند. با توجه به پس‌زمینه‌اش در عکاسی پرتره، ماهرانه سوژه‌هایش را برای نمایش روایت‌های درونی و آرامش در تنهایی هدایت می‌کند.
