بارتهلمی توگوو ، سرود رستگاری و مهاجرت
ترجمه و نوشته: مهگان فرهنگ
یکی از مهم‌ترین مسائلی که مهاجران با آن روبرو هستند، پدیده بی‌مکانی است. مهاجران و پناهندگان که در جستجوی یک مکان امن یا بهبود شرایط زندگی خود هستند، همواره با تجربه‌ای از تغییر مکان روبرو می‌شوند. حتی در مواقعی که مهاجرت آنها به طور قانونی و با برنامه‌ریزی پیش می‌رود، همچنان با چالش‌های بسیاری روبرو هستند که احساس بی‌مکانی را برای آنها به همراه دارد. این تغییر مکان دائمی و عدم تعلق به یک مکان ثابت، به‌ویژه برای کسانی که در مسیر مهاجرت قرار دارند، می‌تواند به عنوان یکی از بارزترین ویژگی‌های زندگی آنها شناخته شود. برخی از هنرمندان به مقوله ی مهاجرت ،معضلات و تجربیات آن ها پرداخته و می پردازند در آثارشان تجربیات انسانی مهاجران را به شکلی نمادین و تاثیرگذار به تصویر می‌کشند.
در مرکز ژرژ پمپیدو در مالاگا اسپانیا، نمایشگاهی از هنرمندان برجسته دنیا از دسامبر ۲۰۲۳ شروع شده و تا ۲۸ مارس ۲۰۲۵ ادامه خواهد داشت و Place-ness نام دارد. در بخش‌های مختلف نمایشگاه می‌توان با آثار متفاوت و رویکردهای مختلف روبرو شد. اما در یکی از سالن‌ها دو صندلی بزرگ و حتی شاید بتوان گفت غول‌پیکر توجه همه را جلب می‌کند. روی یکی از صندلی‌ها چمدان‌ها و کوله‌بار سفر با رنگ های مختلف قرار دارد و زیر صندلی‌ها کفش هایی با فرم‌ها و رنگ‌های مختلف به چشم می‌خورد. قبل از اینکه عنوان و بیانیه خوانده شود، می‌توان فهمید که این اثر به مهاجرت و جابجایی اشاره دارد و شاید حتی به بی‌مکانی افرادی که مسافران و مهاجران هستند. مهاجران، حتی اگر با برنامه‌ریزی و مقصد مشخص سفر کنند، همواره در حال تغییر مکان و شرایط هستند. این اثر به شکلی غم‌انگیز و عمیق شرایط کسانی را به تصویر می‌کشد که در فرایند مهاجرت و تغییر مکان دائماً در جستجوی جایی برای خود هستند، جایی که احساس تعلق داشته باشند.
این اثر متعلق به هنرمند فرانسوی- کامرونی بارتهلمی توگوو است که مهاجرت را به خوبی درک کرده است. توگوو هنرمند فرانسوی-کامرونی در آثار خود که شامل نقاشی، طراحی، مجسمه‌سازی، عکاسی، اجرا و نصب است، به بررسی روابط قدرت میان «شمال» و «جنوب» و همچنین مسائل پایدار و فوری مرزها، تبعید و جابجایی می‌پردازد. در مرکز کار او، مفهوم تعلق قرار دارد که از تابعیت دوگانه‌اش از فرانسه و کامرون سرچشمه می‌گیرد. از طریق ژست‌های شاعرانه، امیدوارانه و اغلب شکلی که طبیعت را با بدن انسان پیوند می‌دهد، توگوو دغدغه‌های زیست‌محیطی و اجتماعی را برجسته می‌کند. اخیراً، آثار او تحت تأثیر جنبش‌ها و تراژدی‌های بشردوستانه مانند #BlackLivesMatter و بحران پناهندگان قرار گرفته است. او می‌گوید: «آنچه که مرا هدایت می‌کند، زیبایی‌شناسی همیشه در حال تحول است، اما همچنین یک حس اخلاق است که تفاوت ایجاد می‌کند و کل رویکرد من را شکل می‌دهد.»
اثر «ردمپشن» یا سرود رستگاری، از دو صندلی عظیم تشکیل شده است: در اولی انبوهی از اشیاء دیده می‌شود که مفهوم تبعید را تداعی می‌کند و در دومی، مهرهای چوبی بزرگی قرار دارد که سنگینی سیستم اداری مرتبط با مهاجرت را نشان می‌دهد. عنوان این نصب به آهنگ «ردمپشن سانگ» از باب مارلی اشاره دارد که الهام‌گرفته از یک سخنرانی پان‌آفریکانیستی از مارکوس گاروی (۱۸۸۷-۱۹۴۰) است. این اثر که توسط توگوو به عنوان «ندایی برای آزادی و نجات ملل» طراحی شده است، حامل پیامی از امید و آشتی است.
در سال ۲۰۰۸، توگوو «ایستگاه باندجون» را در کامرون تأسیس کرد تا هنر معاصر و فرهنگ را در جامعه محلی پرورش دهد. این مرکز اجتماعی شامل یک فضای نمایشگاهی، کتابخانه، اقامتگاه هنرمندان و یک مزرعه ارگانیک است. توگوو در چندین دو سالانه بین‌المللی شرکت کرده است، از جمله دو سالانه سیدنی (۲۰۱۱، ۲۰۲۲)، دو سالانه کوچین-موزیریس، هند (۲۰۱۸)، سه‌سالانه هنر اچیگو-تسوماری (۲۰۱۸)، بی‌ینال ۵۶ ونیز (۲۰۱۵)، دو سالانه هاوانا (۲۰۱۲)، بی‌ینال ۱۱ لئون (۲۰۱۱) و دو سالانه داکار (۲۰۰۰، ۲۰۱۰، ۲۰۱۶، ۲۰۱۸، ۲۰۲۲).
در سال ۲۰۲۲، توگوو برای نصب یک اثر monumental در سایت خاص به نام «ستون مهاجران مفقود» (۲۰۲۲) زیر هرم موزه لوور در پاریس، فرانسه، منصوب شد. در سال ۲۰۲۱، توگوو به عنوان هنرمند صلح یونسکو منصوب شد و در سال ۲۰۱۶، برای جایزه مارسل دوشان نامزد شد. او همان سال نصب «پیروز شو!» را در مرکز پومپیدو، پاریس، ارائه کرد. نمایشگاه‌های انفرادی او در موزه‌ها در سراسر جهان برگزار شده است، از جمله در موزه پیکاسو بارسلونا، اسپانیا؛ موزه هنر و طراحی دانشگاه ساوانا، جورجیا؛ مرکز هنر لامالماسون، کان، فرانسه؛ موزه کوای برانلی، پاریس، فرانسه؛ موزه هنر پریش، واتر میل، نیویورک؛ و پالِی دو توکیو، پاریس، فرانسه.
آثار او در مجموعه‌های عمومی سراسر جهان شامل تیت مدرن، انگلستان؛ مرکز پومپیدو، فرانسه؛ موزه هنر معاصر لیون، فرانسه؛ استودیو موزه هارلم، نیویورک؛ و موزه هنر مدرن، نیویورک، قرار دارند. در سال ۲۰۱۱، توگوو به عنوان شوالیه‌ای از «فرمان هنرها و ادبیات» در فرانسه منصوب شد.
او می گوید:
«آنچه که مرا هدایت می‌کند، زیبایی‌شناسی است که همیشه در حال تحول است، اما همچنین یک حس اخلاق است که تفاوت ایجاد می‌کند و کل رویکرد من را شکل می‌دهد.»
بارتهلمی توگوو
بارتلمی تگوو در سال ۱۹۶۷ در امبالمایو، کامرون متولد شد. او یکی از برجسته‌ترین هنرمندان معاصر آفریقاست که بین پاریس، فرانسه و بانجون، کامرون زندگی و کار می‌کند.
تحصیلات او در حوزه هنر شامل دوره‌هایی در مدرسه ملی هنرهای زیبای آبیجان در ساحل عاج، مدرسه عالی هنر گرنوبل در فرانسه و آکادمی هنر دوسلدورف در آلمان است. آثار او، به‌ویژه نقاشی‌هایش، در مجموعه‌های معتبر بین‌المللی از جمله مجموعه هنر معاصر آفریقا (CAAC) ژان پیگوتزی قرار دارند.
_ایستگاه بانجون؛ پلی میان فرهنگ و جامعه
در سال ۲۰۰۵، تگوو پروژه فرهنگی بزرگی را با نام ایستگاه بانجون در زادگاهش، کامرون، آغاز کرد که تا ۲۰۰۷ به طول انجامید. این مرکز هنری چندمنظوره شامل فضای نمایشگاهی، کتابخانه، اقامتگاه هنرمندان و یک مزرعه ارگانیک است.
ایستگاه بانجون از دو ساختمان اصلی تشکیل شده که هر کدام کاربری‌های خاص خود را دارند. ساختمان اصلی با پنج ستون بتنی مسلح و سقفی شیروانی به ارتفاع ۱۰ متر طراحی شده که به معماری سنتی منطقه وفادار مانده است. این مرکز محلی برای برگزاری رویدادهای فرهنگی، جشن‌ها، مراسم سنتی، عروسی‌ها، تدفین‌ها و آیین‌های اجتماعی است و با هدف ایجاد همبستگی و پیوند اجتماعی در جامعه محلی تأسیس شده است.
جوایز و افتخارات بین‌المللی
تگوو به دلیل نقش برجسته‌اش در هنر معاصر و تلاش‌هایش در ایجاد پل‌های فرهنگی بین ملت‌ها، مورد تقدیرهای بین‌المللی قرار گرفته است.
۲۰۱۱ – دولت فرانسه او را به عنوان شوالیه نشان هنر و ادب منصوب کرد.
۲۰۱۶ – به فهرست نهایی نامزدهای جایزه مارسل دوشان، معتبرترین جایزه هنری فرانسه، راه یافت.
۲۰۱۸ – برنده بورسیه اینگا مارن اتو از مرکز واترمیل در لانگ آیلند، نیویورک شد. در طول اقامتش در این مرکز، او آثار جدیدی را برای نمایشگاه “زیبایی صدای ما” در موزه هنر پریش خلق کرد که از ۵ اوت تا ۱۴ اکتبر ۲۰۱۸ برگزار شد. این نمایشگاه نخستین نمایشگاه انفرادی او در یک موزه آمریکایی بود و شامل نقاشی‌های آبرنگ، چیدمان‌های هنری، عکاسی، اجرا و یک پروژه هنری اجتماعی بود.
۲۰۲۱ – توسط آدری آزوله، مدیرکل یونسکو، به عنوان هنرمند صلح یونسکو منصوب شد.
۲۰۲۳ – به مقام افسر نشان هنر و ادب فرانسه ارتقا یافت.
https://galerielelong.com/artists/32-barthelemy-toguo/
https://centrepompidou-malaga.eu/events/
آنچه که مرا هدایت می‌کند، زیبایی‌شناسی است همیشه در حال تحول است، اما همچنین یک حس اخلاق است که تفاوت ایجاد می‌کند و کل رویکرد من را شکل می‌دهد.»
— بارتهلمی توگوو
