رشد فزاینده خشونت علیه زنان در پاندمی کرونا
نگاهی به تجربه سه کشور
نویسنده: ناتالی سئو
ترجمه: سپیده اشرفی
کانون زنان ایرانی
«همسرم اتاق کناریه … اگه بشنوه مجور میشم قطع کنم.» این چنین تماس‌هایی، بارها با سازمان‌های مربوط به امور خانواده در دالاس تگزاس برقرار شده است. این مساله حقیقتی را روشن می‌کند که نشان می‌دهد زنان در طول قرنطینه با آزارگران خود در همان چهاردیواری حبس شده‌اند.
برای برخی، کرونا با استرس تعطیلی و از دست رفتن شغل و محدودیت‌ها، موقعیت‌های وخیم قبلی را بدتر از قبل می‌کند. برای برخی هم این شرایط آزار (خانگی) تازه است و می‌توان آن را محصول ترس‌ها و عصبانیت‌ها (مربوط به آزارگران) دانست.
چنین رفتارهایی ممکن است به آزارهای روانی، جنسی یا فیزیکی محدود نشود و شامل مسائلی همچون ازدواج کودکان باشد. زنان در سراسر جهان بیشتر قربانی می‌شوند چون آموزش‌های کمتری دریافت کرده و شاید نسبت به مردان امکان کنترل کمتری بر زندگی خود داشته باشند.
فامزیل ملامبو، مدیر اجرایی حوزه زنان سازمان ملل در ششم آوریل گفته بود:«هرچقدر که کشورها میزان ابتلا به کرونا و تعطیلی‌هایشان بیشتر است، شمار زنانی که به خطوط تلفنی امداد یا خانه‌های امن مخصوص زنان تماس می‌گیرند و کمک می‌خواهند، بیشتر می‌شود.»
پیج فلینک، مدیر اجرایی یک سازمان حوزه خانواده می‌گوید:«این شرایط برای همه استرس‌زاست اما وقتی مشکلات مالی را بیافزاییم و زنان یک همسر آزارگر داشته باشند که بیکار باشد، آش شلم‌شوربایی از کار در می‌آید.»
تماس با خطوط امدادی
طبق اطلاعاتی که مجله تگزاس جمع‌آوری کرده، میزان تماس با خطوط امدادی همزمان با تعطیلی ایالت (به واسطه کرونا) از ماه مارس افزایش یافته است. هرچند که میزان تماس از بخش‌های روستایی کاهش داشته که شاید بتوان آن را به واسطه تقسیمات فناوری در این ایالت دانست که سبب شده یک سوم آن، بدون پهنای باند خانگی به سر ببرند. برخی از کارشناسان در عین حال معتقدند که این کاهش تماس‌ها در بخش روستایی احتمالا به این دلیل بوده که زنان امکان فاصله گرفتن از آزارگر خود برای تماس و کمک خواستن را – به دلیل قرنطینه کرونا- نداشته‌اند.
فلینک می‌گوید زندگی بسیاری از زنان هر روزه به واسطه زندگی با آزارگران به مخاطره می‌افتد آن هم در شرایطی که زمان باهم بودن‌ها نامحدود است و اغلب سندی که نشان‌دهنده آزار باشد وجود ندارد. اما همین کمبودها و کاهش امکان دریافت خدمات اجتماعی که به دلیل گسترش پاندمی در آمریکاست، شاهراهی را برای زنان باز کرده است.
فلینک که سازمان متبوعش مسئولیت مشاوره، اسکان موقت و دیگر خدمات مربوط به حوزه زنان و کودکان را در اختیار دارد، می‌گوید:«با این حال، طبیعی است که برخی زنان امکان تماس با ما را پیدا می‌کنند و بلافاصله تماس می‌گیرند که اغلب از پارکینگ‌های والمارت ( و دیگر فروشگاه‌های بزرگ) است.»
طبق گفته مرکز مربوط به کرونا در دانشگاه جانزهاپکینز، تگزاس در یک دوره میزان تست‌های اثبات‌شده کرونا را تا رقم ۵۸۵ هزار و ۶۰۰ مورد و مرگ ۱۱ هزار و ۴۰۰ نفر را ثبت کرده بود.
مساله رشد فزاینده و خاموش خشونت خانگی در سراسر جهان گسترش یافته و کشورهای مختلف آنطور که در ادامه به تجربه روسیه، مکزیک و مالاوی می‌پردازیم، شیوه‌های متفاوتی برای برخورد با این مساله در پیش گرفته‌اند.
روسیه
تماس با خطوط امدادی در روسیه افزایش یافته است. آنطور که تانیانا موسکالکووا، نماینده عالی حقوق بشر در این کشور می‌گوید، میزان تماس با خطوط امدادی از ۶ هزار مورد در ماه مارس به ۱۳ هزار مورد در آوریل افزایش یافته است.
رشد فزاینده خشونت خانگی روسیه در شرایطی است که در سال ۲۰۱۷ نزدیک به ۳۶ هزار زن مورد ضرب و جرح همسر یا شریک زندگی خود قرار گرفته‌اند و دولت و پلیس معتقد بودند که خشونت خانگی «امرشخصی» است.
با وجود آماری که سازمان‌های مربوط به امور زنان و البته نماینده عالی حقوق بشر در این کشور بیان کرده، وزارت داخلی روسیه اذعان داشته که موارد ثبت شده و رسمی خشونت خانگی در آوریل ۲۰۲۰ نزدیک به ۹ درصد کمتر از سال قبل از آن بوده است.
جنت آکیلکووا که مشاور سازمان برابر در روسیه و حوزه قفقاز است، اینطور می‌گوید که تفاوت‌ها (از نظر آماری) بسیار عجیب است چرا که کرونا و تعطیلی‌ها باعث آسیب‌پذیرتر شدن قربانیان خشونت خانگی شده است.
او می‌گوید:«زنانی هم بودند که شریک زندگی‌شان با آنها رابطه صمیمی داشته و تهدیدشان می‌کرده که اگر خانه را ترک کنند، به پلیس گزارش می‌دهند.»
والنتینا ماتوی‌ینکو، مدیر شورای فدرال روسیه در ماه آوریل اعلام کرد که این شورا کار روی یک لایحه بحث برانگیز برای مقابله با خشونت خانگی را تا بعد از همه‌گیری متوقف می‌کند. او گفته بود:«به نظرم هیچ افزایشی در آمار خشونت خانگی نخواهیم داشت، چون خانواده‌ها این شرایط سخت را در کنار هم سپری خواهند کرد.»
مکزیک
وزیر امور داخلی مکزیک و سازمان‌های مدنی این کشور اعلام کرده‌اند که خشونت علیه زنان در دوران قرنطینه شدت گرفته است. با این حال، آندرس مانوئل رئیس‌جمهور این کشور مدعی شده که در ۹۰ درصد موارد اعلام شده برای خشونت خانگی، ادعاهای نادرستی بوده و صحت نداشته است.
دولت در دستوری که برای پاسخ به شرایط کرونایی بوده، اقدام به استرداد خانه‌هایی کرده که در اختیار برخی از نهادهای مربوط به زنان بوده و حمایت‌هایی از زنان آسیب‌دیده از خشونت خانگی انجام می‌داده‌اند.
باربارا جیمنز سانتیاگو هماهنگ‌کننده سازمان برابری این مساله را ترسناک توصیف می‌کند. دولت بعد از اعتراض‌هایی که شد، نیمی از بودجه اختصاص یافته به یکی از این نهادهای امور زنان را در اختیار گرفت که به گفته سانتیاگو، این اکراه دولت به معنای نقض تعهدات بین المللی و منطقه‌ای است. او می‌گوید که چنین وضعیتی نشان می‌دهد که دولت باید بودجه مربوطه را تامین کند … تا خشونت علیه زنان را به طور کلی از بین ببرند و برابری را به ارمغان آورند.»
او در عین حال نگران رفاه زنان در شرایط قرنطینه است و به آمارهای مربوط به مکزیک اشاره می‌کند: از هر ۱۰ زن، ۹ نفر آزار جنسی را گزارش نمی‌کنند و در ماه آوریل، به طور میانگین ۱۱ زن در هر ۲۴ ساعت کشته می‌شدند. آنطور که شبکه خانه‌های امن در مکزیک گزارش کرده، آمار تماس با خطوط امدادی در ماه می، ۸۰ درصد افزایش داشته است.
سانتیاگو می‌گوید:«اگر زنان مکان امنی را نداشته باشند که بتوانند سکوت خود را بشکنند و از جایی که در حین قرنطینه آزار می‌دیده‌اند بیرون بیایند، ممکن است آسیب جدی در انتظارشان باشد.»
مالاوی
در مالاوی که یکی از فقیرترین کشورهای جهان است، ۴۶ درصد دختران قبل از ۱۸ سالگی و ۹ درصد نیز پیش از سن ۱۵ سالگی ازدواج می‌کنند. سازمانی که مربوط به دختران در معرض خطر است، اینطور گزارش کرده که با شروع قرنطینه در ماه مارس، میزان ازدواج کودکان نیز افزایش پیدا کرده است.
کالب نومبو، مدیر این نهاد مدنی دلیل این افزایش در دوران قرنطینه را تصور والدین می‌داند که باور دارند با ازدواج فرزندان، باری از روی دوش خودشان برداشته می‌شود. او معتقد است که اجبار دختربچه‌ها به ازدواج وحشتناک است.
گفته می‌شود کاهش درآمد زنان و دختران بیشتر از قبل آنها را در خطر استثمار جنسی تجاری و بارداری‌های ناشی از آن قرار می‌دهد. به گفته نومبو، مردم ناچارند انتخاب کنند. احساس می‌کنند اگر در خانه بمانند و بیرون نروند از گرسنگی می‌میرند …برای همین اقدام به تن‌فروشی می‌کنند.
او که در تلاش برای مبارزه با قاچاق کودک است، می‌گوید:«همین هم می‌شود که افراد بی‌توجه (به حقوق زنان) اقدام به استثمار کودکان می‌کنند، آنها را می‌فروشند یا می‌دزدند. که بیشتر این کودکان، دختران هستند.»
با وجود کمک‌هایی که از نهادهای دولتی یا پلیس ممکن است صورت بگیرد، برخی نهادهای مدنی به دلیل کمبود منابع ناچار به تعطیلی کار خود شده‌اند. نومبو می‌گوید:«الان زمانی است که زنان و کودکان بیشتر از هر زمان دیگری به کمک ما نیاز دارند. چون هر بار بیشتر از قبل با خیل تماس‌های ناراحت‌کننده از زن‌هایی مواجه می‌شویم که نیاز به کمک دارند.» برخی گزارش‌ها نشان می‌دهد که آمار ابتلا به کرونا در مالاوی، از ۵ هزار مورد گذشته است.
