تغییرات دوران بارداری را بهتر بشناسیم

بارداری دوره ای از تغییرات هورمونی و متابولیک عمیق است که بدن آنرا برای مدت نسبتاً کوتاهی تحمل می کند و در طی آن تغییرات متعددی در پوست، ناخن و موها بروز می کند با برخی از این تغییرات آشنا شویم:

تیره شدن پوست: (هیپر پیگمانتالیون): درجات مختلفی از افزایش رنگدانه در پوست که منجر به تیره شدن آن می شود در ۹۰درصد زنان باردار در فاصله هفته های اول تا چهاردهم بارداری اتفاق می افتد. این تغییردر زنانی که موی تیره و پوست سبزه دارند بیشتر از خانم هایی که موی روشن و پوست سفید دارند، دیده می شود. همچنین قسمت هایی از بدن که به طور طبیعی تیره تر هستند تیرگی بیشتری پیدا می کنند و به ویژه نوک سینه ها و هاله اطراف آنها، نواحی تناسلی و خط میانی دیواره ی شکم که در این زمان اصطلاحاً به آن خط سیاه گفته می شود همچنین گاهی تغییر مشابه در زیر بغل و کشاله ران ها نیز مشهود است. این تغییر رنگ معمولاً بعد از حاملگی از بین می رود، ولی ممکن است درجاتی از آن باقی بماند.

در طول بارداری خال های تیره پوستی ممکن است بزرگتر و یا تیره تر شده وخال هایی که قبلاً مورد توجه قرار نگرفته اند، مشخص شوند.. باید توجه داشت که تغییرات ذکر شده در خال ها، به طور کم و بیش یکسان و متناسب در تمام خال های بدن صورت می گیرد، ولی چنانچه یکی از خال ها تغییرات واضح در اندازه و یا رنگ پیدا کند و یا دچار علائمی نظیر خارش، سوزش و یا احیاناً خونریزی شد، حتماً باید توسط متخصص پوست بررسی شود. یک طرح مشخص از تیره شدن پوست که در حدود ۷۰درصد از زنان باردار مخصوصاً تیره ها در نیمه دوم حاملگی دیده می شود: ماسک حاملگی است که در نواحی مختلف پوست ظاهر می شود. این تیرگی عموماً لب بالا، گونه ها، پیشانی و چانه را فرا می گیرد و به دنبال تماس با آفتاب تشدید می شود. این نواحی تیره عموماً به رنگ قهواه ای و اغلب دو طرف قرینه اند. ماسک حاملگی بعد از زایمان ممکن است از بین برود و یا به درجاتی پایدار باقی بماند.

مو: بیشتر زنان در دوران بارداری به درجاتی از پر مویی دچار می شوند که معمولاً در صورت، مشخص تر از سایر نواحی است. با این وجود احتمال پرمویی بازو، ساق و پشت پا نیز وجود دارد این موی اضافی تحت تاثیرعوامل هورمونی رشد کرده و در عرض ۶ماه پس از زایمان غالباً از بین می رود. همچنین به علت مشابه یعنی افزایش در نسبت موهای در حال رشد، موهای سر نیز بر پشت تر از حالت طبیعی شده و از ریزش طبیعی موها نیز به طور قابل ملاحظه ای کاسته می شود. به دنبال زایمان و برگشت وضعیت هورمونی بدن به حالت عادی، این افزایش نسبت موهای در حال رشد نیز به حالت طبیعی برگشت می کند که این حالت با ریزش موی نسبتاً شدیدی در ۳تا ۵ ماه پس از زایمان مشخص می شود. این حالت نیاز به درمان خاصی نداشته و رشد مجدد طبیعی موها در عرض ۶تا ۱سال کامل می شود و تراکم موها به حالت پیش از بارداری بر می گردد.

ناخن ها: زنان باردار اغلب از شکنندگی ناخن ها و ایجاد شیارهای عرضی در آنها شکایت می کنند و در مواردی نیز امکان دارد که صفحه ناخن از بستر آن جدا شود. این تغییرات ناخنی نیز به تغییرات هورمونی در بدن نسبت داده می شود، ولی از آن جایی که ارتباط این تغییرات با حاملگی نامشخص است. جهت بررسی سایر علل بایستی مورد محاسبه قرار بگیرند. همچنین خطوط طولی تیره رنگی ممکن است در طول حاملگی در ناخن ها دیده شود.

غدد چربی: میزان ترشح غدد چربی پوست در حین حاملگی افزایش یافته و پس از زایمان به حالت طبیعی بر می گردد همچنین در دوران بارداری غدد چربی روی هاله نوک پستان بزرگ شده و به صورت برجستگی های کوچک قهوه ای رنگ ظاهر می شوند. این پدیده بیشتر در سه ماهه دوم و سوم حاملگی مشخص شده و گاهی در زنان غیر باردار نیز دیده می شود.

عروق پوست: تغییرات متعددی در ساختمان و کارکرد عروق پوست در طی بارداری رخ می هد. از آن جا که این تغییرات منحصر به بارداری نبوده و ممکن است در سایر حالات نیز دیده شود. توجه به آنها و در میان گذاشتن آنها با پزشک معالج ضروری است

قرمزی کف دست: در ۴۰درصد زنان سفید پوست و ۳۰درصد زنان تیره پوست باردار دیده می شود که ممکن است به صورت نقطه های منتشر در کف دست باشد و یا فقط در برجستگی های کف دست ظاهر شود.

ورید های واریسی: هموریید (بواسیر) از عوارض شایع حاملگی است. بسیاری از خانم های باردار دچار تورم در صورت پلک ها، دست ها و پاها می شوند. این تورم صبح ها بیشتر است و به تدریج در طی روز از بین می رود.

لثه ها: حدود ۸۰درصد زنان باردار دچار قرمزی و تورم در لثه ها می شوند که به ویژه اگر بهداشت دهان خوب نباشدمی تواند به دردناک و زخمی شدن آنها منجر شود. گاهی نیز ضایعات عروقی کوچک ممکن است در لثه ایجاد شوند که به دنبال تماس ( مواد غذایی، مسواک و دچار خونریزی می شوند. این تغییرات بعد از زایمان از بین می روند.