زنان کوبایی و آمارهایی که مبهم است
روزنامه سرمایه
نویسنده :لی‌لی کوهلن
ترجمه: امیلی امرایی
وضع زنان در کوبا یکی از بحث برانگیزترین مسایلی است که پس از انقلاب و روی کار ماندن نیم قرنی دولت فیدل کاسترو مطرح است.
سخن از دو دنیای کاملا متفاوت است که کم‌تر آماری می‌تواند یکی از آن‌ها را تکذیب یا رد کند، دولت کوبا از آمار زنان تحصیلکرده، استادان زن در دانشگاه و وضعیت زنان کارگر در دولت سوسیالیستی حرف می‌زند. حال آن‌که مخالفان فیدل کاسترو به آمار خودکشی زنان در سال ۲۰۰۵ که دومین کشور دنیا بود اشاره می‌کنند و این‌که زنان بی‌سرپرست چه شرایط بدی در این کشور دارند.
چندی پیش فدراسیون زنان کوبا مجموعه برنامه‌هایی را به مناسبت بزرگداشت یاد ویلما اسپین، بانوی اول این کشور در دانشگاه هاوانا با حضور جمع زیادی از وزیران زن و نمایندگان پارلمان برگزار کردند; گزارشی که در این برنامه دربارهء وضعیت زنان کوبا ارایه شد از سوی منتقدان دولت فیدل کاسترو نقد شد و رادیو مارتی میامی‌که توسط مخالفان کاسترو اداره می‌شود برنامه‌ای ۳۰ قسمتی را با حضور چهره‌های سرشناس و الینا فرناندز، دختر کاسترو به نقد آمارهای ارایه شده در این کنفرانس پرداختند.
یکی از سخنرانان اصلی این برنامه آلیدا گوارآمارچ بود، او که در حال حاضر به عنوان یکی از مشاوران نزدیک دولت کاسترو محسوب می‌شود، با اشاره به آمارهای سازمان ملل وضعیت زنان کوبا را با کشورهای دیگر حوزهء کارائیب و آمریکا مقایسه کرد و گفت :«کوبا را از لحاظ موقعیت زنان باید در میان کشورهای آمریکای لاتین سرآمد دانست و این ادعایی است که آمارهای سازمان‌های بین‌المللی نیز آن را ثابت می‌کند. کافی است تنها نگاهی به نرخ مرگ و میر زنان و طلاق در کوبا بیندازید و این رقم را با احتساب جمعیت آمریکا با یکدیگر مقایسه کنید. درصد بی‌سوادی در سال ۱۹۵۳ در میان زنان کوبایی تقریبا ۲۱ درصد بود، اما سرشماری سال ۲۰۰۵ رشد فوق‌العاده‌ای را نشان می‌دهد. پیش از انقلاب اغلب مردان کوبایی معتقد بودند که جایگاه واقعی زنان تنها در خانه است، زنان پیش از انقلاب حتی در رده‌بندی نیروی کار هم در ردهء دوم قرار می‌گرفتند و تنها ۱۰ درصد از نیروی کار را در کشورمان به خود اختصاص می‌دادند اما در حال حاضر از لحاظ حضور زنان در پست‌های مدیریتی ما در ردهء پنجم جهان و پس از کشورهای اسکاندیناوی قرار داریم. در حال حاضر ۱۸ درصد از کابینهء وزیران، ۲۲ درصد از معاون وزیران و ۳۱ درصد از نمایندگان بخش‌های ایالتی را زنان تشکیل می‌دهند.»
«آلیدا گوارآمارچ» با اشاره به رشد حضور زنان در سطوح بالای اجتماعی به شرح آمارهای فدراسیون زنان کوبا پرداخت: «در پارلمان _۱۶ درصد از نمایندگان، ۴۹ درصد از قاضی‌ها و ۴۷ درصد از دستیاران دادگاه‌ها را زنان تشکیل می‌دهند. حضور۲۰ درصدی زنان در ارتش هم نشان از این دارد که حضور زنان به هیچ وجه ویترینی زیبا و ساختگی از این سرزمین نیست. ۵۱ درصد از پزشکان این سرزمین را زنان شکل می‌دهند و ۷۰ درصد از پزشکانی که به شکل داوطلبانه راهی کشورهای فقیر و جنگ‌زدهء آفریقایی برای کمک هستند هم زنان کوبایی‌اند. ۷۰ درصد از کارمندان بانکداری زنان هستند. این آمارها در نهایت ما را به این نتیجه _می‌رساند که در حال حاضر تقریبا ۶۳ درصد از زنان کوبایی تحصیلات دانشگاهی دارند و _۵/۴۹ درصد از تحصیلکردگان در سطح دکترا نیز به زنان اختصاص دارند.»
دکتر گوارا با اشاره به بزرگ‌ترین دستاورد کوبا در عرصهء بهداشت و سلامت گفت: «مرگ و میر زنان و کودکان نکته‌ای است که نمی‌توان چشم روی آن بست. یکی از دستاوردهای انقلاب ما ارایهء خدمات رایگان و سطح بالاست.»
وی در نهایت افزود: «هر زن باردار کوبایی در دورافتاده‌رین روستاها تا پیش از زایمان حداقل ۱۲ بار معاینه می‌شود.»
الیسیا آلوارز، مسوول عمومی در کوبا با اشاره به این‌که هر ۳۰۰ کوبایی یک پزشک دارند گفت: «با وجود همهء تحریم‌هایی که علیه کوبا از سوی دشمنانش به کار بسته می‌شود، ما در حال حاضر یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان واکسن در جهان محسوب می‌شویم. آمار کم‌ترین بیماری‌های چشمی در جهان به کوبا اختصاص دارد و در حوزهء مقابله با ویروس «اچ.آی.وی» ما تنها کشوری هستیم که برنامه‌های سازمان‌دهی شده را برای مقابله با این ویروس در پیش گرفته‌ایم، هر چند که رادیوهای مخالف ما سعی دارند این حرکت ما را به سازمان‌های جهانی به عنوان زندانی کردن مبتلایان نشان بدهند. در حالی که ما در آسایشگاه‌هایی به همین منظور زنان مبتلا به ایدز را بستری می‌کنیم و تمام امکانات را در اختیار آن‌ها می‌گذاریم و به کمک روانشناسان آن‌ها را مجاب می‌کنیم تا نام تمام شریک‌های جنسی‌شان را در اختیار ما بگذارند تا از شیوع این بیماری جلوگیری کنیم.»
در ادامهء این برنامه‌ها مراسم بزرگداشتی برای بانوی اول این کشور که به تازگی درگذشته است برگزار شد. «کارولینا اگلار» معاون فدراسیون زنان کوبا با اشاره به کمک‌های بی‌دریغ «ویلما اسپین» در برابری حقوق زنان و مردان گفت: «شاید واضح‌ترین جمله را دربارهء ویلما اسپین رهبرمان فیدل کاسترو گفته باشد، این‌که نام این زن تا ابد با گویاترین دستاوردهای زنان انقلابی کوبا همراه است. برای اولین بار در تاریخ کشورمان در سال ۱۹۶۰، ویلما کاسترو بنیاد زنان کوبایی را با هدف برابری زنان و مردان تاسیس کرد و در حال حاضر، ۸۸ درصد از زنان کوبایی در این سازمان عضو هستند. زنان کوبا به مدد حمایت‌های فیدل کاسترو و ویلما از جامعهء مستعمرهء امپریالیسم که به چشم یک کالا به آن‌ها نگریسته می‌شد نجات پیدا کردند. زنان کوبایی پیش از انقلاب تنها به عنوان کالاهایی زیبا برای آمریکایی‌ها معنا داشتند بی‌این‌که از کم‌ترین حقوق انسانی برخوردار باشند.
تنها زنانی می‌توانستند درس بخوانند که از خانواده‌های ثروتمند بودند اما مبارزات ویلما در نیم قرن گذشته به ثمر نشسته است و حالا ۶۶ درصد از نیروی کار فنی در کارخانه‌ها را زنان تشکیل می‌دهند.
ویلما «بنیاد زنان کوبا» را با چهار میلیون عضو بنا کرد. او موفق شد برابری حقوق زنان و مردان، مبارزه علیه مردسالاری، بی‌سوادی و سوءتغذیه کودکان را حتی بالاتر از ایده‌آل‌های جهانی ببرد. مخالفت او با شیوهء همجنس‌گرایی یکی از برنامه‌های اصلی او برای حفظ اخلاقیات و تحکیم خانواده بود.»
ویلما کاسترو برنامه‌های بسیاری را در کوبا آغاز کرده است که پس از مرگش این برنامه‌ها توسط دختر او ماریه‌لا پیگیری می‌شود. ویلما اسپین، یکی از سه چهرهء نامدار انقلابی کوبا بود که ۱۸ ژوئن بر اثر بیماری سرطان درگذشت. همرزمان زن او «سلیا سانچزماندوله» در سال ۱۹۸۰ به طرز مشکوکی درگذشت و‌هایدا سانتاماریا هم چند ماه بعد خودکشی کرد. جسد او بنا بر وصیت او سوزانده شد و خاکسترش در آرامگاه «فرانک پائیس» مزار مبارزان علیه باتیستا دفن شد.
با این حال رادیو مارتی از ویلما اسپین به عنوان دست راست دیکتاتور خوب فیدل کاسترو برادرش رائول نام می‌برد، براساس گزارش این رادیو در بهار سیاه سال ۲۰۰۳ بیش از ۱۰ نفر از زنان روزنامه‌نگار کوبایی دستگیر شدند و ویلما اسپین یکی از کسانی بود که به این دستگیری‌ها افتخار کرد و آن‌ها را سرسپردگان امپریالیست نامید. مهمانان این رادیو معتقد بودند کوبا همیشه کم‌ترین آمار بی سوادی را در منطقه داشته تنها زحمتی که فیدل به خود داده است مصادره کردن این مساله به نفع خودش است. آن‌ها معتقدند که در بیمارستان‌های دولتی فقط بیماران را مرگ نجات می‌دهند، این چه برنامهء رایگانی است که مریض باید لامپ اتاق‌اش، غذا، ملحفه و نخ بخیه را با خودش به بیمارستان بیاورد؟ با این حال طرفداران کاسترو معتقدند این آمارها از سوی نهادهای بین‌المللی تایید شده است و در نتیجه جای هیچ تردیدی ندارد.
منبع:: godly woman magazine