جشن ستایش زن در تهران
در حیاط خلوت و زیرزمین خانه قدیمی که معماری اش به پهلوی اول بازمی گردد، جشن سپندارمذ برگزار شد تا در هیاهوی تجارت ولنتاین فضایی برای پاسداشت فرهنگ کهن ایرانی در ستایش عشق و زن باقی بماند.
ساعت از چهار و نیم عصر گذشته که بنیاد نیشابور پذیرای جمعیتی می شود که برای شرکت در جشن اسفندگان، ستایش زن و زمین به انتهای بلوار کشاورز، خیابان جلالیه آمده اند.
دورنمای ساختمان با آجرهای تنیده درهم، قدیمی به نظر می رسد در کنار ساختمان بنیاد نیشابور کتابخانه کوچکی است. غالب شرکت کنندگان ابتدا سری به کتابفروشی می زنند و بعد یک در آن طرف تر به بنیاد فرهنگی – تاریخی نیشابور وارد می شوند.
فریدون جنیدی، مدیر بنیاد تاریخی – فرهنگی نیشابور پله ها را با طمانینه پایین می آید و ابتدا به دیرینگی فرهنگ ستایش زن در تاریخ باستان ایران اشاره می کند: «شش هزار سال پیش زندگی مادرسالاری بود. در آن دوران جنگی اتفاق نمی افتاد. چرا که نهاد مالکیت، اقتصاد، قدرت و خانواده در کنار هم معنا پیدا می کرد.»
جنیدی بر این باور است که زنان به دلیل داشتن حس مادری و زنانگی بیش تر به صلح و دوستی می اندیشند زنان می خواهند خانه بسازند و آرامش را برای جهان به ارمغان آورند نه این که در پی جنگ افروزی باشند و بر هم زدن صلح جهانی.»
دختران شرکت کننده در جشن اسفندگان با لباس سنتی و روسری های رنگی وارد جمع می شوند.
در میان ردیف صندلی ها رنگ ها چشم را نوازش می کند.
دو دسته میخک قرمز رنگ روی میز سخنران قرار می گیرد. رسم است که هر ساله بنیاد نیشابور به زنان شرکت کننده در مراسم جشن ستایش سپندارمذ گل های سرخ اهدا کند، بخشی از جمعیت شرکت کننده روی صندلی ها چفت در چفت کنار هم نشسته اند و برخی دیگر روی صندلی های تعبیه شده در حیاط خلوت بنیاد از تلویزیون مراسم را پی می گیرند.
سقف حیاط خلوت با ایرانیت ها ردیف پوشانده شده است.
خبیری به بررسی ریشه تاریخی «کند» می پردازد. این که زنان با کندن غارها از ابتدای تاریخ به فکر حفاظت از فرزندان بودند. کنیزک که به معنای کوچک دوست داشتنی است هم ریشه در کند دارد و کدبانو نیز به معنای فروغ خانه از همین ادبیات استخراج شده است.
شادی غلامی، دختر ۱۵ ساله ای است که شاهنامه خوانی می کند. او در روز جشن اسفندگان شعرهایی از شاهنامه را با مضمون ستایش زن برای شرکت کنندگان می خواند، لباس سنتی و اصیل ایرانی به تن دارد و صدایش در زیرزمین کوچک بنیاد نیشابور می پیچد.
جشن سپندار مذگان یا اسفندگان روز گرامیداشت زنان در ایران باستان بوده و این روز به نام مردگیران یا «مژدگیران» یا «مزدگیران»، با معنای هدیه گرفتن از مردان در ادبیات فارسی به کار رفته است.
سپندارمذ یکی از امشاسپندان جاودانی مونث است. او مظهر پاکی، فروتنی، محبت، عشق، خلوص و پارسایی است و در عالم مادی نگهبان زمین و زنان نیک است. نی نوازی از دیگر مراسم جشن اسفندگان است که در ادامه مراسم برگزار می شود.
در انتها هم شاخه های گل میخک به تک تک زنان شرکت کننده در جمع اهدا می شود.
تمام خیابان های تهران پر است از کالاهای ولنتاینی و چند روز پیش جوانان ایران با هدیه دادن عروسک و شکلات و هدیه های مختلف روز عشق جهانی را جشن گرفتند.
فریدون جنیدی و شاگردانش در بنیاد کوچک نیشابور در تلاش اند تا آیین های عشق، دوستی و ستایش از زن ایران باستان را بازخوانی کنند.