بازنمایی روان، زبان و قدرت در بستر سلطه‌ی مردانه
رعنا سلیمانی
معرفی کتاب «دیوانه‌سالار»
دیوانه‌سالار گفت‌وگویی صرف میان نویسنده و روانشناس نیست؛ بلکه پروژه‌ای فکری و ادبی‌ست که با استفاده از شکلِ گفت‌وگو، به پرسشی ریشه‌ای می‌پردازد: چگونه نظم مردسالار، در روان، زبان، حافظه و گفتار نهادینه می‌شود؟ رعنا سلیمانی در این اثر، نه به بازگویی زندگی شخصی، که به واگشایی ساختارهای قدرتی می‌پردازد که درون سوژه‌ی مدرن—و به‌ویژه زن مهاجر و تبعیدی—عمل می‌کنند.
عنوان کتاب، دیوانه‌سالار، خود نشانه‌ای از این پروژه‌ی مفهومی‌ست: ترکیبی واژگانی از “دیوانگی” و “سالار” که از همان ابتدا نسبت قدرت و برچسب‌زنی را پیش می‌کشد. زنانی که سخن می‌گویند، خشمگین می‌شوند، مقاومت می‌کنند یا قواعد زبانی مردمحور را زیر سؤال می‌برند، اغلب در ساختارهای سلطه به «دیوانه» یا «ناپایدار» تقلیل می‌یابند. سلیمانی این مکانیزم را با فرمی جسورانه افشا می‌کند؛ فرمی که گاه شاعرانه است، گاه گسسته و گاه تهاجمی—درست مانند روانِ فشرده‌شده در نظم مردانه.
این کتاب، بیش و پیش از هر چیز، یک کنش است: کنش نوشتن، گفتن، و نپذیرفتن قواعد تثبیت‌شده‌ی زبانِ سلطه. روانکاوی در اینجا نه ابزار درمان، بلکه ابزاری‌ست برای افشای چگونگی شکل‌گیری سوژه در دل انقیاد فرهنگی. گفت‌وگو با روانشناس، به‌مثابه صحنه‌ای نمایشی، نظم تحلیلی را نیز در معرض تردید و پرسش قرار می‌دهد.
سلیمانی با «دیوانه‌سالار» نشان می‌دهد که چگونه مردسالاری نه فقط در ساختار خانواده و اجتماع، بلکه در لایه‌های زبان، در سکوت‌ها، در ناتوانی از روایت منسجم، و در تعریف بیماری روانی نیز حضور دارد. این کتاب یک متن تئوریک به سبک آکادمیک نیست؛ اما می‌توان آن را بازتابی خلاقانه از سنت‌های فمینیسم رادیکال، پسااستعماری و روانکاوی انتقادی دانست.
دیوانه‌سالار کتابی است برای آنان که مایل‌اند بفهمند چگونه زبان و روان، همزمان می‌توانند صحنه‌ی مقاومت و بازتولید قدرت باشند. نه اعتراف‌نامه است و نه خاطره‌نگاری؛ بلکه تفکری‌ست درباب چگونگی گفتن، وقتی که «زبان» خود، میدان نبرد است.
تهیه کتاب از سایت رسمی نویسنده:
