بی توجهی نمایندگان به پیشنهاد ها درلایحه حمایت از خانواده ، فریده غائب ، سرمایه

آیا منتقدان لایحه حمایت از خانواده هیچ پیشنهادی برای اصلاح این لایحه مطرح نکرده اند؟ پاسخ به این سوال ، واکنشی است که فعالان حقوق زنان که منتقدان اصلی لایحه حمایت از خانواده به شمار می روند به تازگی مطرح کردند.چند روز پیش بود که فاطمه رهبر عضو فراکسیون زنان در مجلس هشتم پس از مدت ها سکوت ، درباره لایحه حمایت از خانواده خطاب به منتقدان گفت: «با وجود همه انتقاداتی که نسبت به لایحه حمایت از خانواده مطرح می شود تاکنون هیچ پیشنهادی برای اصلاح آن به مجلس هشتم نرسیده است.» بی توجهی نمایندگان به پیشنهاد ها درلایحه حمایت از خانواده فریده غائب : آیا منتقدان لایحه حمایت از خانواده هیچ پیشنهادی برای اصلاح این لایحه مطرح نکرده اند؟ پاسخ به این سوال ، واکنشی است که فعالان حقوق زنان که منتقدان اصلی لایحه حمایت از خانواده به شمار می روند به تازگی مطرح کردند.چند روز پیش بود که فاطمه رهبر عضو فراکسیون زنان در مجلس هشتم پس از مدت ها سکوت ، درباره لایحه حمایت از خانواده خطاب به منتقدان گفت: «با وجود همه انتقاداتی که نسبت به لایحه حمایت از خانواده مطرح می شود تاکنون هیچ پیشنهادی برای اصلاح آن به مجلس هشتم نرسیده است.»

وقتی پای صحبت های منتقدان می نشینی آنها فعالیت های یک ساله شان را برای تغییر و اصلاح این لایحه مرور می کنند.

به اعتقاد آنها تلاش برای اصلاح و تغییر این لایحه جزء معدود دغدغه هایی بوده که همه طیف های مختلف فکری را دور هم جمع کرده است؛از فعالان جنبش زنان در کمپین یک میلیون امضا گرفته تا مجمع زنان اصلاح طلب و جامعه زینب.
سال گذشته بود که قوه قضائیه لایحه ای را برای حفظ کیان خانواده به دولت پیشنهاد کرد. دولت نیز با حذف و اضافه برخی مواد، این لایحه پیشنهادی را به مجلس هفتم فرستاد و کمیسیون فرهنگی مجلس وقت نیز کلیات این لایحه را تصویب کرد و با تصویبش اعتراض های فعالان جنبش زنان علیه این لایحه آغاز شد.

بیش از دو هزار نفر از فعالان حوزه زنان بیانیه ای در اعتراض به این لایحه نوشتند و از نمایندگان خواستند برای ارائه توضیحات شان با آنها وارد مذاکره شوند. پس از آن بیش از ۵۵۰ فعال حوزه زنان در اعتراض به این لایحه واکنش نشان دادند. با وجود تلاش هایی برای تغییر و نیز اعلام آمادگی برای مذاکره با نمایندگان درباره اشکال های وارد بر این لایحه، این لایحه نه تنها از دستور کار خارج نشد که برای تصویب به دوره بعدی مجلس رسید.

با وجود همه انتقادهایی که به این لایحه شد، هنوز چند ماه از شروع به کار مجلس هشتم نگذشته بود که این مجلس هم لایحه را در دستور کار خود قرار داد. کلیاتش در کمیسیون قضایی تصویب شد و حالا در نوبت رسیدگی در صحن علنی مجلس به انتظار نشسته تا اگر تصویب شود تعدد زوجات را ترویج دهد ، ازدواج های موقت مردان را تسهیل کند و به اعتقاد جامعه شناسان مایه فروپاشی خانواده ایرانی شود.

چندین هزار کلمه در نقد و اصلاح لایحه

وقتی سخنان فاطمه رهبر درباره لایحه خانواده در سایت های خبری منتشر شد شادی صدر حقوقدان یکی از اولین واکنش ها را در برابر این اظهارنظر نشان داد: «باید به خانم رهبر گفت که اگر شما نماینده مردم در مجلس هستید باید به حرف های مردم نیز گوش کنید. فارغ از یک سال گذشته، بیش از یک ماه است که چندین هزار کلمه در انتقاد به این لایحه نوشته شده است؛ انتقادهایی که شامل پیشنهادهایی برای اصلاح این لایحه نیز بود.»

به گفته صدر جزء وظایف نمایندگی است که به افکار عمومی توجه کند. رسانه ها در حوزه انعکاس عقاید مردم درباره لایحه بسیار تلاش کرده اند و این حرف خانم رهبر شانه خالی کردن از وظایف نمایندگی به شمار می رود.
او به کارت پستال هایی اشاره می کند که نامشان «نه به لایحه خانواده» است: «کارت پستال ها را به نمایندگان مجلس ارسال کردیم خانم رهبر که خود در مجلس هفتم نیز نماینده بودند باید تلاش ها را خوب به خاطر بیاورند.
این حقوقدان پیشنهاد هایی که بارها در سخنرانی ها و مقالاتش در این باره داشته یادآور می شود: «اولین پیشنهادم این است که این لایحه حداقل سه ماه از دستور کار خارج شود. در این مدت کارشناسان حوزه های مختلف ایرادهای تخصصی این لایحه را بگیرند.»

به اعتقاد شادی صدر تنها ماده های ۲۳ و ۲۵ این لایحه ایراد ندارد: «چند ماده از این لایحه تکرار قوانین موجود است. دوسوم این لایحه ۵۶ ماده ای وضعیت موجود را بدتر می کند.»

بی توجهی نمایندگان به خواسته های زنان ایران

شیرین عبادی برنده جایزه صلح نوبل خیلی صریح توصیه اش را به نمایندگان مجلس اعلام کرده و از آنها خواسته که برای بررسی کارشناسانه، این لایحه از دستور کار خارج شود.

عبادی هم معتقد است اشکالات لایحه محدود به ماده های چند همسری و مالیات بر مهریه نیست: «در مقاله های متعددی که توسط فعالان زن در روزنامه ها و سایت ها نوشته شده، در مصاحبه ها و سخنرانی های گوناگونی که انجام گرفته معایب این لایحه به طور مشروح بیان شده است. امیدوار بودیم که به این مقالات و سخنرانی ها که در برگیرنده نظرات اجمالی فعالان حوزه زنان است توجه می شد.» او ادامه می دهد: «همه فعالان حقوق زنان برای انجام کارشناسی دقیق تر بر این نکته پافشاری می کردند که لایحه باید استرداد شود تا با دقت بیشتر بازنویسی و به مجلس تقدیم شود.»
به گفته این حقوقدان اشکال های لایحه حمایت از خانواده را در چند بخش می توان عنوان کرد: «ماده ۲۳ می گوید مرد به شرط تمکن مالی و اجرای عدالت بدون اجازه همسر اولش می تواند ازدواج مجدد کند اما چند همسری مساوی با بی توجهی به سرنوشت اطفال متولد در خانواده هایی است که دچار چند همسری هستند و با تصویب این قانون کانون گرم خانواده به میدان کارزار تبدیل می شود.»

عبادی معتقد است ماده ای که تحت عنوان ماده ۲۳ تنظیم شده است هم با شرع اسلام مغایر است و هم باعث تزلزل بنیان خانواده می شود و در عین حال با ماده ۱۰ قانون اساسی نیز مغایرت دارد.

او به ماده ۲۵ که مالیات بر مهریه های نامتعارف را عنوان می کند اشاره دارد: «اخذ مالیات از مهریه که دینی است بر ذمه شوهر و محتمل الوصول و مشخص نیست چه شخصی باید آن را بپردازد و چرا باید بپردازد و فلسفه وضع آن چیست، اخذ مهریه براساس فتوای آیت الله صانعی حرام است.»

یکی دیگر از ماده هایی که عبادی بر آن اشکال می گیرد عدم ثبت ازدواج موقت است: «عدم الزام به ثبت ازدواج موقت باعث می شود زن صیغه ای و کودکان متولد از این ازدواج ها در هاله ای از ابهام فرو روند و امکان هوسرانی مردان را بیش از پیش گسترش می دهد.»

او ادامه می دهد: «عدم توجه به اصول حقوقی و مقررات آیین دادرسی از جمله عدم توجه به شیوه رسیدگی در دادگاه های مرحله بعدی از دیگر اشکالات لایحه است.»

این لایحه به مطالبات زنان بی توجه بوده است. شیرین عبادی هم این نکته را تایید می کند و از کتاب شرح لمعه اثر شهید ثانی مثال می آورد: «این کتاب که سال هاست در حوزه علمیه نیز تدریس می شود، می گوید زنی که از شوهر خود کراهت داشته باشد می تواند با بذل مهریه طلاق بگیرد. این چنین طلاقی به رضایت زوج نیازی ندارد. این در حالی است که این لایحه بدون توجه به مطالبات زنان نوشته شده است.»

علاوه بر اعتراض های اخیر منتقدان به لایحه حمایت از خانواده، اعتراض های سال گذشته را نباید نادیده گرفت. پاییز سال گذشته جمعیت حمایت از حقوق بشر زنان نامه ای سرگشاده به مجلس هفتم نوشت. این نامه علاوه بر نقد حاوی پیشنهاد هایی بوده است.همین اقدام را جامعه زینب چندی پیش انجام داد. نامه ای به نمایندگان نوشت و پیشنهاد هایی برای تغییر و اصلاح لایحه مطرح کرد.مریم بهروزی دبیر جامعه زینب این روزها منتظر است اعتراض هایش را به صورت حضوری به گوش رئیس مجلس هشتم برساند. او دلیل خود را برای عدم تصویب این لایحه از جمله ماده چند همسری اینگونه آورده است: «آمار صحیح و دقیق زنان و مردان در سن ازدواج را داشته باشید.»

شاید این پیشنهاد دبیر جامعه زینب به این خاطر بوده که طرفداران چند همسری از اضافه بودن جمعیت زنان در سن ازدواج بر مردان برای ترویج تعدد زوجات سود می جستند. اما بهروزی می گوید: «هم اکنون طبق آخرین آمار سال ۱۳۸۵ مرکز آمار در مقابل هر هزار زن، هزار و ۱۴ مرد در سن ازدواج قرار دارند.»

او خطاب به نمایندگان مجلس این نکته را توصیه می کند: «سن بلوغ ازدواج برای دختران ایران ۹ سال نیست. شرایط اجتماعی و فرهنگی ایران نیز ایجاب نمی کند که دختران ۹ ساله ازدواج کنند و عمدتاًً سن ازدواج پسران و دختران از ۱۶ سال به بالاست و در شرایط کنونی فاصله سن ازدواج دختر و پسر به هم نزدیک شده است.»

او در نامه خود به نمایندگان نوشته است: «در ارزیابی کارشناسانه روی خانواده ای دو یا چند همسری این واقعیت تلخ نمایان می شود که زنان و فرزندان این قبیل خانواده ها نه تنها احساس خوشبختی نمی کنند بلکه دل های آنان پر از حقد و کینه و خشم است و در بین اعضای خانواده حس انتقامجویی موج می زند.»

شهین دخت مولاوردی وکیل و نماینده جمعیت حمایت از حقوق بشر زنان هم به نامه شان به نمایندگان مجلس هفتم اشاره می کند: «در آن نامه تفاوت های دو لایحه(لایحه پیشنهادی قوه قضائیه و دولت) را متذکر شدیم.»

به گفته مولاوردی انتشار این نامه سرگشاده ۱۲ صفحه ای به منزله این است که نمایندگان در جریان افکار عمومی قرار دارند و حداقل انتظار از نمایندگان این است که به رسانه ها و نقد ها توجه کنند و به افکار عمومی حساسیت نشان دهند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.