فمینیسم و جنبش های زنان

فروغ سمیع نیا:ما در کنار خانواده‌های دادخواه گیلان بودیم، خانواده‌هایی که عزیزانشان را در جنبش ژینا (مهسا) ازدست‌داده‌اند. ما وظیفه انسانی خود می‌دانستیم که در کنار این عزیزان باشیم. فعالیت‌هایی هم برای آگاهی بخشی در خصوص حقوق زنان داشتیم ازجمله مخالفت با کودک همسری و یا فعالیت‌هایی به مناسبت هشت مارس…به نظرم آقایان خیلی عصبانی شده بودند که ممکن است دوباره زنان متشکل شوند. انگار از جنبش زن-زندگی و آزادی عصبانی بودند و عصبانیتشان را سر ما خالی می‌کردند.

زهره دادرس:خواهرم زهرا مبتلا به فقر شدید آهن، کم‌خونی و توده‌هایی با درجه سرطانی است. اما در مدت بازجویی و بازداشت محرومیت از داروهای خود را تجربه کرد که این باعث اختلال هورمونی و بیش از ۲۰ روز خونریزی قاعدگی در وی شد. پزشکان زندان از این مسئله مطلع شدند اما هیچ مدرکی مرتبط با شرایط پزشکی در پرونده وی قرار داده نشده است.
زهرا به عنوان یک مادر در دوران بازجویی مورد تحقیر و تهدید به دستگیری فرزندانش قرار گرفت. به او می‌گفتند که فرزندش را می‌کنند تو گونی یا او در اتاق کناری در حال بازجویی است و… وقتی از زهرا بازجویی می‌کردند به پدر و برادرانمان هم توهین می‌کردند. زهرا حتی پس از آزادی نیز در خیابان مورد آزار نیروهای لباس شخصی قرار گرفت. او که برای خرید به فروشگاه می‌رفت توسط یک ماشین متوقف شد و افرادی که از آن خارج شدند با دادوفریاد و توهین، شروع به ترساندن و تهدید او کردند.

اعظم صوفیانی:رویکردهای متفاوت به جنسیت چه در سطح کلان و ساختاری و چه در سطح خُرد و فردی تاثیر زیادی بر آموزش و اشتغال دو جنس دارد. مثلا در حالی که یک گروه برای اشتغال زنان در سطوح بالا و مدیریتی مبارزه می‌کنند، گروه دیگر معتقد به اشتغال نیمه‌وقت برای زنان هستند؛ یک گروه نقش مادری و همسری زن را مهمترین نقش او می‌داند، حال آنکه گروه دیگر هویت فردی و مستقل برای زن قائل است؛ آن چه از نظر رویکردهای اسلامی تفاوت طبیعی زن و مرد شناخته می‌شود، از نظر فمینیست‌ها کلیشه‌های جنسیتی و مانع رشد زنان است. با توجه به رویکردهای متفاوت به جنسیت، باورهای سنتی زن را مادر می‌داند و نقش همسری و خانه‌داری برای او در نظر می‌گیرد اما از نظر دیدگاه‌های جدید زن موجودی مستقل است و تفاوت‌های میان افراد، فردی است و ربطی به جسیت ندارد و به این ترتیب این دو رویکرد متفاوت می‌تواند لایه‌های مختلف جامعه ایران را دچار بی‌نظمی و اختلال کند.

رویکردی در جنبش مهسا وجود دارد که بحث «حجاب» را در حوزه «خودمختاری فردی زنان» نمی‌بیند و مانند پدران مدرنیستشان از آن به‌عنوان «ابزاری» برای هدف‌های دیگر، مانند «پیوند ما با غرب و جهان مدرن» یا ابزاری «برای نجات و رهایی از دست حکومت» «یا زیباسازی شهری» و… تلقی می‌کنند. یعنی همچون گذشته، گویی حکومت «اصل» است و انتخاب زنان «فرع آن»، و چون «حکومت اساس بازدارندگی علیه دستیابی به حقوق زنان است» پس رهایی زنان به جابه‌جایی قدرت سیاسی یعنی دست‌به‌دست شدن قدرت توسط «پدران» موکول می‌شود.

نوشین احمدی خراسانی:اگر از زاویه «روش» به جریان های سیاسی موجود نگاه کنیم امروز لزوما با سه جریانِ جمهوری خواه / مشروطه طلب / چپ گرا  روبه رو نیستیم، بلکه با سه روش و استراتژی مختلف برای ایجاد تغییر در جامعه مواجه ایم که بلوک های اصلی نیروهای تاثیرگذار در آینده را نمایندگی خواهد کرد. هرچند بسیاری از نیروهای سیاسی در این شرایطِ «نه چندان حساس کنونی» می توانند دعوی تلفیق این روش ها را داشته باشند، اما واقعیت آن است که پررنگی و سنگینی وزنِ یک نوع روش خاص (به عنوان روش غالب) در این گروه ها می تواند نشان دهد که در آینده و در تندپیچ های حساس سیاسی چه سرنوشتی برای جامعه و برای خودِ آن جریان سیاسی رقم خواهد زد.

سپیده جدیری:اعتراضات معروف به Miss America Protest در سپتامبر ۱۹۶۸ که حدود ۴۰۰ فمینیست آمریکایی مقابل محل برگزاری شوی «دختر شایسته‌ی آمریکا» در شهر آتلانتیک تجمع کردند و طیِ حرکتی نمادین، کلکسیونی از محصولاتِ به اصطلاح «زنانه» از جمله مژه‌های مصنوعی، کفش‌های پاشنه بلند، بیگودی‌ها، اسپری‌های مو، قابلمه‌ها، ‌تابه‌ها، زمین‌شوی‌ها، لوازم آرایش، شکم‌بندها، کرست‌های کمر و سینه‌بندها را بعلاوه‌ی نسخه‌هایی از مجلات کازموپالیتن و پلی بوی، تحت عنوان «ابزار شکنجه‌ی زنان» به سطل آشغال ریختند، یکی از نقاط عطف جنبش فمینیسم به شمار می‌آید. کارول هنیش در مقاله‌ی مشهور «شخصی سیاسی است»

”تاریخ طرف ماست”، گلسوم کاو نزدیکتر شد و بی مقدمه سخن را آغاز کرد. او حرفهای زیادی برای گفتن دارد: کاو یکی از بنیان گذاران گروه «زن کشی را خاتمه خواهیم داد» در ترکیه است و از زمانی که فضای سیاسی ملتهب شده، در زمره یکی از فمینیستهای طراز اول قرار گرفته است.با وجود اعتراضات، ترکیه از کنوانسیون استانبول، معاهده ای بین المللی، به منظور منع خشونت علیه زنان و ترویح برابری خارج شد. رئیس جمهور ترکیه، رجب طیب اردوغان، همواره علیه فمینیست ها عمل کرده است با این بهانه که فمینیست ها موافق سقط جنین و حتی عمل سزارین هستند، ”مخالف مادر بودن” هستند و حتی باور دارد که برابری جنسیتی ”خلاف طبیعت” است.

هم‌ذات‌پنداری رهنورد با زنان مختلفی که در نقاشی فوق، چهره‌ی خود را به جای آنها تصویر کرده است، از جنسِ هم‌ذات‌پنداریِ شهید مرضیه احمدی اسکویی در این شعر، با زنان مختلفی است که رنج کشیده اما مقاوم‌، مبارز و پیروزمندند. این حس همبستگی با زنان مختلف است که این دو اثر را به یکدیگر نزدیک می‌کند، هرچند که آفرینندگان‌شان در مواردی هم‌عقیده نباشند، اما در همبسته کردنِ زنان، همراه و هم‌صدا بوده‌اند.

برگردان هستی معماریان جنبش فمینیستی در تونس قربانیِ استثمار، سیاست زدگی و فقدان حضور انسان ها از همه طبقات و

مسئله اینجاست که علیرغم اعمال تبعیض آشکار و سیستماتیک بر زنان در ایران، چرا هنوز ضرورت فمینیست و برابری‌خواه بودن در این کشور محل سوال و تردید است. دیده می‌شود که گاه حتی در میان منتقدان حکومت هم از «فمینیست» بودن به عنوان انگ استفاده می‌شود، در بزنگاه‌های مختلف تلاش‌های زنان برای مبارزه و چانه‌زنی برای احقاق حق‌شان تخطئه می‌شود و سعی می‌شود که برای آنان «اولویت» برای مبارزه تعیین شود تا این ایده را که این سوژه معترض به تنهایی توانایی تشخیص ضرورت‌ها و اولویت‌ها را ندارد، القا کنند.