هاله اسفندیاری از خاطرات زندان خود می گوید، بی بی سی
روزنامه آمریکایی واشنگتن پست در شماره روز سه شنبه، ۴ سپتامبر، گزارشی را به ماجرای زندانی شدن و آزادی هاله اسفندیاری، پژوهشگر ایرانی – آمریکایی اختصاص داده است.
در بخشی از این گزارش که به قلم رابین رایت و با عنوان “پژوهشگر آزاد شده از دوران خود در زندان ایران سخن می گوید” منتشر شده است، خانم اسفندیاری به خاطرات خود در زندان اشاره می کند.
به نوشته واشنگتن پست، خانم اسفندیاری گفته است “درحالیکه در سلول خود نشسته و از پشت میله زندان هلال باریک ماه را می نگریستم به خودم می گفتم: خدایا، این ماه است و یکماه بعد، دوباره و بعد، برای بار سوم، بازهم هلال ماه را دیدم. شرایط سخت بود و من تنها و نگران بودم.”
واشنگتن پست می نویسد که هاله اسفندیاری، که پس از کسب اجازه خروج از ایران با استقبال همسرش، رائول بخاش، و خواهرش وارد وین شد، در اولین مصاحبه از زمان خروج از ایران، دوران حبس در ترسناک ترین زندان های خاورمیانه و چگونگی سپری کردن این دوران را توصیف کرده و گفته است که قبل از بازگشت به محل اقامت خود در پوتوماک در آمریکا، قصد دارد مدتی را در اروپا استراحت کند.
واشنگتن پست با یادآوری اتهام توطئه علیه تنها رژیم دین سالاری جهان امروز که هاله اسفندیاری با آنها مواجه بود، از قول او می نوسد که با دنبال کردن یک برنامه زمانبندی شده ده ساعته، موفق شد از فکر کردن به پی آمدهای این اتهامات خودداری کند.
این روزنامه می نویسد که وضعیت حقوقی هاله اسفندیاری، که دارای تابعیت دوگانه آمریکایی و ایرانی است، مبهم است و ماجرای حمله افراد مسلح به کارد به خانم اسفندیاری و ربودن گذرنامه های ایرانی و آمریکایی و سپس بازداشت او در زندان اوین را بازگو می کند.
به نوشته واشنگتن پست، خانم اسفندیاری در این مورد گفته است که “پس از اینکه شوک اولیه ناشی از بازداشت از میان رفت، نتیجه گرفتم که یا از این ماجرا جان سالم بدر می برم و یا اینکه از پا در خواهم آمد و اگر تمام مدت بنشینم و فکر کنم، خواهم مرد و بنابراین برنامه ای را برای خودم ترتیب دادم.”
ورزش در سلول
واشنگتن پست می نویسد که هاله اسفندیاری در خلال یکصد و پنج روز حبس، هر روز قبل از صبحانه یک ساعت بر کف سلول خود ورزش می کرد و در زمانی که تحت بازجویی قرار نداشت، بین ساعت نه و نیم بامداد تا شش بعد از ظهر و بازهم شب ها یک ساعت قبل از خواب، تمرین های دیگری را انجام می داد و در این مدت، حدود نوزده کیلو وزن کم کرد.
خانم اسفندیاری به واشنگتن پست گفته است که گاه اجازه داشت در حیاط کوچکی در زندان قدم بزند هرچند همیشه تنها بود و در دوران بازداشت، به جز بازجویان و نگهبانان زن زندان، کس دیگری را نمی دید.
واشنگتن پست می افزاید که هاله اسفندیاری با نوشتن زندگینامه مادر بزرگش – البته در مغز خود و نه روی کاغذ – ذهن خود را مشغول می داشت در حالیکه در بخش خاص زندانیان سیاسی در انزوا به سر می برد، و روی رختخوابی می خوابید که با استفاده از شش پتو و دو چادر زنانه درست کرده بود اما بالاخره تقاضا کرد یک میز و یک صندلی مدرسه ای در اختیار او قرار گیرد و با این تقاضا موافقت شد و دیگر مجبورنبود روی زمین بنشیند.
این روزنامه می نویسد که هنوز مقامات ایرانی در مورد وضعیت چهار آمریکایی دیگری که در ایران زندانی، تحت نظر و یا ناپدید هستند اطلاعاتی نداده اند و خانم اسفندیاری گفته است که از سرنوشت این افراد، به استثنای کیان تاجبخش، که سه روز بعد از بازداشت خود او دستگیر شد اطلاعی ندارد.
این روزنامه یادآور می شود که خانواده زندانیان در ایران می توانند هفته ای یک بار پول در اختیار آنان قرار دهند و خانم اسفندیاری از این پول برای خرید میوه و سبزیجات استفاده می کرد و میوه ها و کتاب هایی را که شب قبل خوانده بود از طریق زندانبانان برای آقای تاجبخش می فرستاد.
واشنگتن پست می نویسد که تابستان امسال تلویزیون دولتی ایران با پخش دو فیلم مستند کوشید هاله اسفندیاری را با طرح ۷۵ میلیون دلاری دولت جورج بوش برای پیشبرد دموکراسی در ایران مرتبط سازد و خانم اسفندیاری گفته است که بازجویان به برنامه های مرکز وودرو ویلسون توجه خاصی نشان می دادند.
به نوشته این روزنامه، هاله اسفندیاری و مرکز ودورو ویلسون دریافت کمک مالی از آمریکا برای تامین هزینه سخنرانی های او را تکذیب کرده اند و خانم اسفندیاری گفته است که “به بازجویان گفتم در مورد بودجه اختصاص داده شده توسط دولت آمریکا اطلاعاتی ندارم و از تخصیص پول برای سرنگونی رژیم حمایت نمی کنم و با مداخله در امور داخلی کشورها مخالفم و افزودم که به نظر من، دولت های ایران و آمریکا باید با یکدیگر گفتگو کنند.”