زن در سینمای ایران

محمود تمیز یورک: قهرمانان چه کسانی هستند و چه کارهایی انجام داده اند؟ من ابتدا باید از «تهمینه میلانی» سخن بگویم یا از سرنوشت قهرمان فیلم او، «فرشته»؟ شاید بهتر باشد مسیر گفته هایم را به سمت «رخشان بنی اعتماد» سوق دهم که به هر قیمت ممکن عقده های قهرمان فیلم «بانوی اردیبهشت» و «فروغ» را روی پرده سینما انعکاس داد. «سمیرا» هم هست، کارگردان فیلم «تخته سیاه»، دختر «محسن مخملباف». مخملباف فیلمسازی را به دختران خودش یاد داد.

اکنون باید دید سمیرا شانس دختر مخملباف بودن را چگونه در سینما به نفع زنان ایرانی به کار برده است؟ «منیژه حکمت» را هم نباید فراموش کرد؛ کارگردانی که موقع ساختن فیلم «زندان زنان» پس از تحمل هزار دردسر و دشواری، سرانجام توانست جامعه را با چهره تصنعی اخلاق موجود روبه رو کند.

«مرضیه مشکینی» با فیلم «روزی که زن شدم» از ذهن فراموش نمی شود و نیز خواهر بزرگ زنان فیلمساز ایرانی، «پوران درخشنده» خوش قلب.

این سلسله هنوز ادامه دارد: «مریم شهریار» زن ایرانی دانش آموخته غرب که به سرزمین خود بازگشت تا هم در سرنوشت زنان ایرانی شریک باشد و هم قصه پیچیده زندگی زنان زادگاهش را باز بگوید و نیز «مانیااکبری» که در جوانی مسوولیتی مهم را بر عهده گرفت…

«فاتین کانات» نویسنده کتاب «زن در سینمای ایران» (ترکیه/ نشر دیپنوت، ۲۰۰۸/ ۱۹۹ صفحه) موضوع مهمی را برای تحقیق برگزیده است. محتوای کتاب حول دو محور زن در ایران و تصویر زن ایرانی در سینمای این کشور شکل گرفته و در واقع نتیجه بسط متنی است که نویسنده پیش تر به عنوان پایان نامه دوره فوق لیسانس خود آن را به نگارش درآورده بود.

«کانات» پس از اخذ مدرک فوق لیسانس نیز موضوع پایان نامه خود را رها نکرده، با سفر به ایران به گفت وگوی رودررو با کارگردانان زن ایرانی و تماشای فیلم های بیش تری از آن ها پرداخته است. اکنون می توان با قطعیت گفت که کتاب کانات منبع معتبر و فوق العاده ای است برای علاقه مندان ترکیه ای سینمای ایران…

فیلمسازان زن ایرانی در هر شرایطی و به بهای پرداخت هزینه هایی سنگین، تصویر زنان سرزمین شان را با موفقیت روی پرده سفید سینما بازتاب داده و رنج و داستان زندگی زنان ایرانی را با زبان سینمایی ویژه ای به تصویر کشیده اند.

من از نگاه خود ایرانیان به این سینما اطلاعی ندارم، اما می دانم در ترکیه بسیاری از علاقه مندان هنر سینما تحت تاثیر سینمای ایران قرار گرفته اند. من پس از پایان مطالعه کتاب «زن در سینمای ایران» به این نتیجه رسیدم که بی اعتنایی ما (ترکیه ای ها) نسبت به سینمای ایران، نتیجه ای نخواهد داشت جز بیگانه شدن با خویشتن مان.

ترجمه: آیدین فرنگی
منبع: روزنامه رادیکال، چاپ ترکیه/ ۱۵ فوریه ۲۰۰۸

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.