زنان افغانستان

عذرا فراهانی گفت: موسسه راز هر ساله به مناسبت روز خبرنگار از میان روزنامه‌نگاران زن که سابقه طولانی در تهیه

درست وقت غروب آفتاب که صدای تفنگ و گلوله به گوشم رسید،
دید به صفحه های اجتماعی انداختم.
متوجه نوشته شدم: «هرات سقوط کرد…»
مات و مبهوت ماندم. آخر چرا و چطور؟ در ذهنم هزار سوال متفاوت بود. با این همه نیرو و سرباز پلیس و مردم که در خط اول مقاومت بودند و مقاومت کردند.چطور شد و چی قسم امکان دارد(چطور ممکن است)؟
باور نمتانستم(باور نمی‌کردم).سخت بود. اشکانم جاری شد. تمام اخبار چک کردم. هرات سقوط کرد….هرات سقوط کرد… هرات سقوط کرد…

مردم و به خصوص زنان افغانستان هر روز مقاومت‌های بیشتری در مقابل طالبان می‌کنند؛ مقاومت‌هایی که گاه جایی در رسانه‌های خبری ندارد یا آنطور که باید دیده نمی‌شود. زینب ناصری فعال مدنی اهل افغانستان معتقد است که مردم افغانستان عوض شده‌اند. جوانان درس خوانده‌اند، تحصیلات عالیه دارند، رفت و آمد به خارج زیاد شده و فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی گسترش یافته است. حتی حضور زنان در ارتش و پلیس قابل توجه بوده. با این حال، فساد دولت شرایطی را پیش آورده که جوانان نتوانند کارهای بیشتری انجام دهند. این را نمی‌شود انکار کرد. الان همان‌هایی که در خیابان در حال مقاومت هستند همین جوانان هستند.

در راه برگشت به خانه بودیم و قسمتی را پیاده آمدیم. مادرم هراس وحشتناکی ازطالبان دارد و هر بار آنها را حتی اگر از دور ببیند، لرزه به جانش می افتد و سر و صورت اش را عرق می زند. هر بار که به طالبی نزدیک می شدیم زیر لب دعایی می خواند و صلوات می فرستد، و به من تذکر می دهد که از مسیری دیگر برویم و به آنها نگاه نکنم. ولی چشمهایم دیگر به حضور آنها در هر گوشه شهر عادت کرده است و بیشتر تلاش می کنم از مسیری بروم که در چشم باشم. هر گاه به آنها نگاه می کنم، به چشمان شان زل می زنم و آنها چشم شان را از چشمان من برمی گردانند. بیشتر دلیل این کار را بر این می دانم که نمی خواهند با نگاه کردن به زنی خودشان را گناهکار کنند، زیرا زن را موجودی گناهکار می دانند و چشم در چشم شدن با آنها، ایمان شان را به خطر می اندازد. چند بار به این مورد بر خوردم و دیدم که در واقع ایمان شان را نشانه گرفتم و حضور و چشمان من برایم سلاح قوی محسوب می شود.

بسیاری از زنان افغانستان به خودکشی فکر می‌کنند. این شاید تکان‌دهنده‌ترین بخش از سخنان زنان فعال افغانستانی بود که در کلاب “اتاقی از آن خود” سخن می‌گفتند. استاد دانشگاهی می‌گفت بعد از بیست سال تلاش الان به این فکر می‌کند که هر وقت طالبان به در خانه‌اش آمد خود را بکشد. همچنان که بسیاری دیگر از زنان افغانستان به مرگ می‌اندیشند و حتی برخی زنان از پدران و همسرهای‌شان خواسته‌اند، اگر طالبان سراغشان آمد تیر آخر را به آن‌ها بزنند.

زبیده اکبر:وقتی آمریکایی‌ها ماه‌ها پیش کشور افغانستان را در اختیار طالبان گذاشت و بدون خواست مردم وارد مذاکره با طالبان شد، سرباز اردوی ملی (ارتش) با چه روحیه‌ای بجنگد. بدون آگاهی مردم و دولت افغانستان آمریکا نشست با طالبان مذاکره کرد و آن‌ها را به رسمیت شناخت. وزیر دفاع و وزیر خارجه آن‌ها با این گروه تروریستی نشستند و مذاکره کردند. آن‌ها را به‌عنوان یک گروه مؤثر سیاسی شناختند.

در بند ۸ این میانیه به مذاکرات صلح که دست کم از چندین سال بدینسو و بطور مرتب در جریان است اشاره شده که آن هم بدون نام گرفتن از طالبان، از جامعه جهانی خواسته شده است اطمینان حاصل کنند این مذاکرات، مذاکرات «واقعی» باشد و به قتلگاه ارزش های انسانی و حقوق بشری زنان تبدیل نشود. چه ما بخواهیم چه نه، در همه کشورهای در حال منازعه و پسا منازعه این نوع از گفتگوها بین نیروهای دولتی، جامعه بین المللی و نیروهای متخاصم، شورشی و تروریستی در جریان است و نامش هم مذاکره است.

در اوایل ماه جولای در حالی که نیروهای طالبان در حال تصرف افغانستان بودند، چند تن از طالب‌ها وارد دفتر بانک عزیزی در شهر قندهار شدند و ۹ زن را که در این بانک کار می‌کردند را با زور اسلحه از بانک اخراج کردند و گفتند به جای آن‌ها بستگان مردشان می‌توانند جایگزین شوند.

در بخشی از این بیانیه که به امضای بسیاری از فعالان سرشناس افغانستان و ایران رسیده، آمده است:«هم‌زمان با این جنگ و خشونت، مذاکرات صلح نیز بیش از آنکه باهدف بهبودی اوضاع در افغانستان باشد، در جهت مشروعیت بخشیدن به متهمان جنایت‌های جنگی و بانیان فجایع انسانی بی‌شمار، پیش می‌رود. مذاکراتی که در آن جامعه مدنی مستقل افغانستان هیچ نماینده‌ای در آن ندارد و صدای زنانی که همین امروز در ولایات تحت امر طالبان، شلاق می‌خورند و سنگسار می‌شوند و به‌اجبار به عقد نکاح سربازان طالب درمی‌آیند، شنیده نمی‌شود. مذاکراتی که هیچ نشانی از صلح در آن نیست و بیشتر به چانه ‎زنی برای کسب قدرت می‌ماند.»

صحرا کریمی:ما به این سکوت‌ عادت کرده‌ایم، اما می‌دانیم که عادلانه نیست. ما می دانیم تصمیمی که برای رها کردن مردم افغانستان گرفته اند، اشتباه است، این خروج شتابزده نیروها، خیانت به مردم ما و تمام کارهایی است که ما هنگام پیروزی افغان ها در جنگ سرد برای غرب کردیم. پس از آن مردم ما فراموش شدند و نتیجه‌اش حکومت تاریک طالبان شد و اکنون، پس از بیست سال تلاش برای حصول دستاوردهای عظیم برای کشور و به ویژه نسل جوان، همه دوباره در این رها شدن از بین می‌روند.