نویسنده: zh

عزت ملک‌خانم، ملقب به اشرف‌السلطنه، همسر اعتمادالسطنه معروف، وزیر انطباعات دوره ناصرالدین‌شاه، نخستین زن خبرنگار در تهران قدیم است. خواندن

به جلوی درِ بزرگ و سفید که می‌رسم، زن‌ها اول خیره نگاهم می‌کنند و بعد دستِ بچه‌های‌شان را می‌گیرند و راهشان را می‌روند. از همان‌جا سرتاپای خودم را تا پایین برانداز می‌کنم.
ـ خانم، اینجا سومین مدرسه است که امروز من دارم می‌رم… شما بگین من چکار کنم؟
ـ ناراحتی برگرد کشورت… زورت که نکردیم… برو همون‌جا بچه‌ات رو ثبت‌نام کن…
زنی که از اولِ بحث، پشت سر من نشسته بود، می‌گوید: خانم تا بخشنامه نیاد که ما نمی‌تونیم کاری کنیم… شما هم هرروز بیای فرقی نداره… هر مدرسه‌ای هم بری همینه…!

از سال ۱۳۰۵ که اولین مدرسه دخترانه ساخته می‌شود، دختران رفته‌رفته وارد مدارس شدند و برخی از آنان به دانشگاه‌ها نیز راه پیدا کردند و این موضوع سبب حضور زنان در عرصه‌های اجتماعی شد. برخی از این زنان از نواحی دیگر به گرگان آمدند و در جایگاه‌های مختلف اجتماعی یا اقتصادی قرار گرفتند. از جمله این افراد، خانم طاهره کشاورز است که محله کشاورز گرگان یادگار او و پدرش است. خانم کشاورز با تأسیس اولین مرکز خیریه ویژه کودکان در امور خیریه پیش‌گام شد. علاوه بر آن، مدرسه غیر دولتی پیوند مهر را هم تأسیس کرد و از جمله زنانی بود که باعث شد سازمان زنان در گرگان فعال شود. دیگر زن تأثیرگذار معاصر در استرآباد صدرالحاجیه باغ بهادرانی نام دارد که با نام شهید بهادرانی شناخته می‌شود. همکاری و تلاش ایشان در راه‌اندازی مرکز دهیاری پایه و اساسی برای تأسیس دانشگاه علوم پزشکی گرگان شد.

در همین هفته‌ای که گذشت، جومپا لاهیری، نویسنده‌ی سرشناس هندی‌الاصل، با سر باز زدن از پذیرفتن جایزه‌‌ای معتبر از یک موزه‌ی حامی اسرائیل، به بمب خبری رسانه‌هایی چون رویترز، الجزیره، میدل ایست آی، ایندیا تودی و حتی رسانه‌ی اسرائیلیِ جروزالم پست تبدیل شد. ماجرا از این قرار بود که موزه‌ی‌ «ایسامو نوگوچی» نیویورک، ماه گذشته سه کارمند خود را که به نشانه‌ی همبستگی با مردم فلسطین، چفیه پوشیده بودند، اخراج کرده بود. جومپا لاهیری که خود با کتاب «مترجم دردها» در سال ۲۰۰۰  از برندگان جایزه‌ی پولیتز بوده است، در اعتراض به حمایت علنی موزه‌ی ایسامو نوگوچی از اسرائیل، جایزه‌ی سال ۲۰۲۴ این موزه را که قرار بود در ماه آینده به او تعلق بگیرد نپذیرفت و در کنار مردم فلسطین ایستاد.

نسرین ظهیری:تو تربیت شده خانواده‌ای بودی که به واژه شهید و شهادت اعتبار دیگری بخشید. از عنوانش بهره‌مند نشد و حرمت نام پدر را در سخت‌ترین شرایط ممکن نگهداشت. نام شهید را به هیچ شبه‌ای آلوده نساخت.
حالا ما تو را چگونه به خاک واگذار کنیم.  می‌شود آسمان را گذاشت در دل خاک آیا. می‌شود زندگی را به خاک بدهی. می‌شود شور را به گور برد. تو به ما بگو چگونه بدون تو برگردیم. چگونه تو را جابگذاریم. تو که عاشق زندگی کردن بودی . دلت هزار خواهش داشت و فکرت هزار خیال.

مهگان فرهنگ:حتی پس از بازگشت اسرا از جنگ ، همچنان زنانی هستند که منتظر بازگشت رفته هایشان هستند. زنان هیچ گاه با جنگ ها غریبه نبوده اند. چه به عنوان مادرانی که فرزندانشان را رهسپار جنگ کرده اند و ممکن است آن ها را از دست بدهند. همسرانی که با همسر خود خداحافظی کرده اند. زنانی که در مناطق مرزی کشور کشته شدند و یا مورد تعرض قرار گرفتند که همیشه بنا به مصلحت اجتماع و شرایط اجتماعی در این باره کمتر صحبت شده. زنان  پزشک، پرستار، امدادگران پزشکی و داوطلبانی که همه در مصیبتی به‌نام جنگ سهیم بودند، حتی نگاه نویسندگان زن و هنرمندان ازجنگ و مصیبت های آن از جنگ به روایت زنانه می تواند بسیار متفاوت  باشد.

آزاده ثبوت:دانیه الحلاک پزشک لبنانی می گوید:
«بیمارستان‌های لبنان غرق در جراحات شدید شده‌اند، ما با بیمارانی مواجه هستیم که چشم‌ها و اندام‌های خود را از دست داده اند، ما قربانیان جوانی را دیدیم و قربانیان بسیار مسنی را که صورتشان از زخم‌ سوراخ‌شده بود. شکمشان باز بود روده‌ها بیرون زده بود. من برای اولین بار زخم‌هایی دیدم که واژگانی برای توضیح آن ندارم. حتی نمی توانم برخی از آن زخم ها را طبقه بندی کنم یا در دسته بندی که از زخم می شناسیم قرار دهم.. کره‌ی چشم‌ها پاره شده بود، استخوان‌ها شکسته بودند.»

درباره کلیشه‌های جنسیتی، به کلیشه‌هایی که در خصوص مردان و زنان وجود دارد و آن‌ها را در تضاد و تقابل با یکدیگر نشان می‌دهد و به عبارتی زنان و مردان را از هم تفکیک می‌کند در قسمت‌های قبلی اشاره کردیم، اما کلیشه‌هایی که رنگین‌پوستان (اعم از زن و مرد) را از سفیدپوستان (اعم از زن و مرد) تفکیک می‌کند نیز در رسانه‌ها به چشم می‌خورد.
زنان رنگین‌پوست، هم از نظر جنسیت و هم از نظر نژادی در گروه فرودستان قرار می‌گیرند و تصاویر رسانه‌ای آن‌ها محدود به یک‌سری ویژگی‌های کلیشه‌ای است.

مهگان فرهنگ:عکس‌های نیلوفر ارزانی بازتابی از لحظات زیسته او به‌عنوان یک زن جوان مهاجر است که تلاش می‌کند در جهانی جدید، هویت خود را بازسازی کند. در این حالت، مهاجر ممکن است به عمد خود را از محیط‌های اجتماعی دور کند تا فرصتی برای بازبینی زندگی، هویت، و مسیرهای جدید خود پیدا کند. این تنهایی به او امکان می‌دهد که با خود درونی‌اش بیشتر ارتباط برقرار کند و با چالش‌های روانی و احساسی مهاجرت مقابله کند. مهاجران در این دوران به دنبال بازتعریف هویت خود هستند و اغلب این فرآیند به زمان و فضای خصوصی نیاز دارد.

کاوه مظفری:بیش از یک ماه پیش بود که مسئولان زندان در خصوص دسترسی به کفش کتانی برای زمان ورزش وعده هایی دادند. مبنی بر اینکه می شود فقط برای زمان ورزش کفش کتانی در دسترس باشد. بچه ها هم بر اساس نمره پا به فروشگاه زندان کفش کتانی سفارش دادند، اما هنوز با گذشت بیش از یک ماه خبری از کفش کتانی نیست. یکی از کارمندان اداره کل زندان ها در این باره توضیح داد که کفش ورزشی چون خطر فرار را ایجاد می کند، محدودیت دارد. می‌گفت چرا بچه ها با همان دمپایی یا با پای برهنه روی آسفالت ورزش نمی کنند.