حقوق برابر

در سال‌های اخیر، زیر پوست ظاهراً آرام و بی‌خطرِ تبلیغات فرهنگی کتاب، نظمی پنهان در حال بازتولید است؛ نظمی که با چهره‌ای موقر و زبانی به ظاهر بی‌طرف، ستون‌های سلطه‌ی مردسالارانه را محکم‌تر می‌سازد.

از موج نخست که بر حقوق مدنی و سیاسی زنان تمرکز داشت تا موج‌های متأخر که مفاهیمی چون بازتولید قدرت مردسالارانه، خشونت ساختاری، سوژگی (agency) زنان، و تقاطع‌مندی (intersectionality) را مطرح کردند، فمینیسم همواره بر تحلیل رابطه میان ساختارهای قدرت و اشکال خشونت تأکید کرده است. این چشم‌انداز، جنگ و نظامی‌گری را نه رویدادهایی استثنایی، بلکه تداوم منطق مردسالارانه خشونت، کنترل و حذف می‌داند.

استثمار زنان در محل کار معمولا خشونت به حساب نمی آید در حالی که سود حاصل از آن به جیب سرمایه دار (گاهی به نام کارآفرین) سرریز می شود. این خشونت در مورد زنان کارگر شدت و حدت بیشتری دارد. زنان در جامعه سود محور به عنوان نیروی کار ارزان یا کالای جنسی دیده می شوند و به همین دلیل در محیط کار در برابر کار مساوی دستمزد کمتری دریافت می کنند. حالا فشار و فرسودگی کار خانگی را نیز اضافه کنید.

این اصلاحات که با عنوان «حمایت از مردان بدهکار» معرفی می‌شوند، در عمل به‌نفع مردان و به زیان زنان عمل می‌کنند و می‌توانند نابرابری و تبعیض در چارچوب ازدواج را تشدید کنند.

مکتب ناسیونالیسم در تاریخ معاصر ایران، همواره در خدمت بازتولید هویتی مردانه و قهرمان‌محور از مفهوم «ایرانیت» بوده است؛ هویتی که در آن زنان نه به‌عنوان سوژه‌های تاریخی، بلکه به‌مثابه نمادهای صیانت، ناموس و پاکی ملت بازنمایی شده‌اند.

نهصد نفر از فعالان فرهنگی، مدنی، و سیاسی با گرایش‌های مختلف ضمن محکوم کردن این اقدامات نخ نما، خواهان آزادی فوری و بی قید شرط این پژوهشگران، و پیگیری عاملان و مسببان فقر و فلاکت حاکم بر ایران شدند.

حضور مردم در مراسم اعدام در ملأ عام، تنها نتیجه‌ی تبلیغات حکومتی نیست؛ بلکه حاصل قرن‌ها عادت به «تماشای رنج» است. از داستان‌های حماسی و مجازات‌های قبیله‌ای تا میدان‌های اعدام در شهرهای کوچک، خشونت به بخشی از حافظه‌ی جمعی ما بدل شده است.

دستگاه حاکم ایالات متحده، با هم‌سنگ دانستن شبه‌نظامیان مورد حمایت خارجی در سودان با ارتش ملی آن کشور، واقعیت را تحریف کرده و عملا عاملیت سودانی‌ها را از بین برده است تا جنایات نیروهای شبه‌نظامی را تطهیر ‌کند.

حدیث، زنی که مثل هزاران زن دیگر در افغانستان حق بیرون رفتن و حضور در اجتماع ندارد، تنها دل‌خوشی و امیدش همین اینترنت است؛ جایی که می‌تواند درس بخواند، تدریس کند و با خانواده‌اش در تماس باشد؛ اما آن روز که ساعت چهار بعدازظهر اینترنت قطع شد، گویی تمام دنیا یک‌باره روی سرش خراب شد.